Ventilatie vervangt verwarming

25/03/11 om 15:33 - Bijgewerkt om 15:33

Bron: Ik Ga Bouwen

In een passiefhuis zijn geen radiatoren meer nodig.

Ventilatie vervangt verwarming

© Velux

Tegen 2020 moet de CO2-uitstoot in Europa met 20 procent dalen. Dat kan door te investeren in passiefhuizen.

Nu zijn gebouwen nog verantwoordelijk voor 40 procent van de energieconsumtptie. Die ecologische voetafdruk moet dringend omlaag.

Nu de olieprijs door de kaap van 100 dollar per vat is gebroken, krijgt de belangstelling voor energiezuinige woningen opnieuw een boost. Dit zijn goed geïsoleerde en geventileerde gebouwen, die weinig olie of gas gebruiken om te verwarmen en af te koelen.

Technisch gezien mogen ze de isolatiewaarde K30 en de energieprestatiemaat E60 niet overschrijden.

Passiefhuis

De term passiefhuis geldt enkel als het energieverbruik minder dan 15 kilowattuur per vierkante meter bedraagt. Die hoeveelheid komt overeen met 1,5 liter stookolie of acht maal minder dan klassieke nieuwbouw.

In een passiefhuis zijn geen radiatoren meer nodig. De ventilatie volstaat om de temperatuur in de woning op peil te houden.

De basisprincipes berusten op een doorgedreven isolatie, het luchtdicht maken van het huis, het optimaal gebruikmaken van passieve energie (de grootste ramen bevinden zich tussen het zuidwesten en het zuidoosten), een gecontroleerde balansventilatie, zuinige huishoudtoestellen en hernieuwbare bronnen.

Volgens de Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling (FRDO) ligt het energieverbruik van de gebouwen in ons land 72 procent hoger dan het Europese gemiddelde. Dat is het gevolg van ons oud patrimonium. Bijna 80 procent van de woningen dateert van vóór 1981. Toen was ecologie nog niet uitgevonden.

Bovendien telt België relatief veel alleenstaande woningen, wat tot een enorm warmteverlies lijdt. Ook zijn de normen voor isolatie tot nu toe bijzonder laag en weinig efficiënt. Slechts met mondjesmaat vinden energiebesparende renovaties plaats (amper 1 procent per jaar).

Het overheidsbeleid is echter te versnipperd om daar iets aan te doen. Daarom dringt de FRDO) nu aan op de creatie van unieke loketten, waar de burgers en bedrijven terecht kunnen voor advies over energiezuinig (ver)bouwen, inclusief subsidies en belastingverminderingen (zie kaderstuk).

Goed voorbeeld Gelukkig geeft Europa het goede voorbeeld. De Energy Performance Building Directive uit 2002 eist dat de lidstaten minimumnormen opleggen waaraan nieuwbouw en renovaties moeten voldoen. Vanaf 31 december 2020 zullen alle nieuwe gebouwen in de Europese Unie zo goed als energieneutraal zijn. Hoe de diverse landen deze verplichting in de praktijk zullen omzetten, mogen ze zelf bepalen.

Uit McKinsey rapport blijkt dat ons land tegen 2030 niet minder dan 61 miljoen vaten aardolie per jaar kan besparen: goed voor een opbrengst van minstens 6,1 miljard euro. Het gros van dit potentieel zit in gebouwen, waar het gemiddeld energieverbruik 348 kilowattuur per vierkante meter bedraagt. Dat is 40 procent meer dan in Duitsland.

Met de bouw van passieve huizen zullen we deze doelstelling dus kunnen bereiken. Dat kost echter 15 procent meer, maar de investering levert op lange termijn wel geld op. Het energieverbruik ligt 40 tot 75 procent lager dan in klassieke woning.

Terugverdientijd

De terugverdientijd duurt echter meestal meer dan tien jaar. Zo lang willen de Belgen niet wachten. Daarom zetten ze slechts mondjesmaat de stap naar duurzame bouw. Hier spelen subsidies een belangrijke rol.

Ook een substantiële verhoging van de energieprijs kan kandidaat-bouwers massaal over de brug krijgen. Dat momentum lijkt aangebroken nu het in de Arabische wereld, de grootste olieproducent, bijzonder onrustig is en kernenergie na de ramp in Japan ter discussie staat.

Ondertussen is de Belgische markt van passiefhuizen op vijf jaar tijd gegroeid van 13 tot 799 woningen. We staan echter nog ver af van Oostenrijk, waar meer dan 15.000 passiefhuizen staan. Maar het tij is aan het keren. Na de eerste passiefschool pakt Beernem nu uit met een primeur: de passieve sporthal.

De Gewestelijke Ontwikkelingsmaatschappij Brussel bouwt tegen 2015 een stadswijk met meer dan 500 betaalbare passiefwoningen in Laken. Dank zij isolatie met kalk en hennep wordt het nieuwe gemeentehuis in Villers-le-Bouillet volledig passief met fotovoltaïsche zonnepanelen.

Goede isolatie

De sleutel voor het succes van energiezuinige woningen is een goede isolatie. Die moet niet alleen dik genoeg zijn, maar ook een ononderbroken mantel om het hele huis vormen. Anders ontstaan er koudebruggen, die tot aanzienlijk warmteverlies leiden.

Bovendien zal vocht op die plaatsen condenseren en schimmelvorming veroorzaken. Risicovolle plaatsen zijn contacten tussen binnen- en buitenmuren of plaatsen waar een spouwmaar op de fundering rust.

Ook kun je ook een bestaande woning kun je energiezuiniger maken, maar dan moet je wel de juiste volgorde respecteren: eerst dak isoleren, dan pas muren en vloeren. Installeer vervolgens een nieuwe verwarmingsketel en plaats hoogrendementsglas in de ramen. Als je dan nog geld overhebt, zijn zonnepanelen aangewezen.

Zelfs biotechnieken winnen veld. Stro en leem zijn natuurlijke producten en spotgoedkoop. Hetzelfde geldt voor papiervlokken als isolatiemateriaal.

Veiligheid

Ten slotte moeten ook de nodige maatregelen genomen worden om ervoor te zorgen dat de veiligheid niet in het gedrang komt. Aangezien een brand in een passiefhuis sneller rook en warmte genereert, bestaat het gevaar op een zogenaamde 'backdraft'.

Als door het openen van een deur of raam zuurstof wordt toegevoegd aan een ruimte met hete lucht kan een ontploffing ontstaan. Om dit risico te vermijden, raadt de federale overheidsdienst (FOD) Binnenlandse Zaken aan rookmelders te installeren, een goed evacuatieplan op te stellen en een terugslagklep op het ventilatiesysteem te plaatsen.

Eric Pompen

Postcode

Onze partners