Wat maakt van compact wonen een succes?

29/12/16 om 13:56 - Bijgewerkt om 13:57

Bron: Ik Ga Bouwen

We moeten zorgvuldig omspringen met energie en open ruimte. Overheden moeten besparen. Steeds meer gezinnen zoeken naar de steeds schaarser wordende betaalbare woning. Al deze wegen leiden naar kleiner wonen, of beter gezegd: kleiner en compacter wonen. Compact wonen gaat immers niet alleen over het aantal vierkante meters woonoppervlakte.

Wat maakt van compact wonen een succes?

© Getty Images/iStockphoto

De organisatie

Laten we beginnen bij het plan. Een intelligent ontwerp kan heel ruimtelijk en gerieflijk zijn. Daarbij gelden een aantal basisregels.

Circulatieruimte

Overal waar de architect de oppervlakte en de lengte van circulatieruimtes kan beperken, boeken we winst. Of de circulatieruimte krijgt een dubbele functie. Wanneer de nachthal iets breder is dan nodig om er louter te passeren, kan ze dienst doen als dressing, bureau, speelruimte of bergplaats. De trap is een cruciaal element van de circulatieruimte. Als we willen dat die zo weinig mogelijk plaats inneemt, moet hij op een centrale plaats in het bouwvolume staan. Idealiter staan de trappen op elk verdiep op dezelfde plaats. Gebruik ook de ruimte onder de trap.

Eenvoudige constructie

Zo veel mogelijk ruimtes open laten, dragende muren boven elkaar plaatsen. Geen grote overspanningen, geen kelder en geen grote zolder. Geen grote raampartijen ook, maar wel ramen die goed gepositioneerd zijn in functie van zon, licht en zicht. Bijkomend voordeel is dat een eenvoudige constructie de prijs doet dalen.

Flexibele functies

Multifunctionele ruimtes en meubelen. Een kast kan dienen als scheidingsmuur. Een speelruimte kan later bureau en nog later slaapkamer op het gelijkvloers worden.

Structurele openheid

Enerzijds de openheid van ruimtes. Minder ruimtes met een groter oppervlak zijn beter dan meer ruimtes met een klein oppervlak. Ruimtes zonder tussenwanden voelen groter dan ze werkelijk zijn. Heb je een kleine zithoek naast een kleine speelkamer? Sla de muur ertussenuit. Het geheel is meer dan de som der delen. Anderzijds spreken we van de openheid in gevels. Daardoor komt het licht beter binnen. En licht geeft een ongelooflijk ruimtegevoel. Maar er is meer: in een woning die naar buiten toe open is, voelen we de buitenruimte. Openheid betekent ook dat gezinsleden elkaars aanwezigheid meer voelen. Dat heeft voordelen, maar niet 24 uur per dag. Het is belangrijk dat de architect rustpunten en privacy voorziet in een open woning.

"Hoogte"

Hoogte kan functioneel zijn, in die zin dat je kasten tot aan het plafond kunt maken. Maar hoogte, hoge plafonds, diagonaal doorzicht, verbindingen tussen de verdiepingen - zeker in combinatie met invallend licht: het doet wonderen voor ons ruimtegevoel. Sommige architecten variëren met de plafondhoogte: knusse ruimtes zoals een zithoek of een ouderslaapkamer maken ze lager. Die winst tellen ze bij de leefruimtes, zoals een woonkamer of een kinderslaapkamer.

De inrichting

Ook voor de inrichting zijn er aangrijpingspunten. Ruimtegevoel bijvoorbeeld, kan in de constructie en het plan zitten, maar ook in de inrichting. Er zijn optische trucs om ruimtes groter, hoger, lichter en breder te doen aanvoelen. Ik vermeld er hier een paar, maar schuim zeker ook zelf het internet af met zoektermen als "klein wonen", "compact wonen" en "ruimtegevoel".

Visuele eenheid, eenheid van kleur en materiaal

Dat schept rust en harmonie. Gebruik daarvoor lichte, sobere en echte materialen.

Zorg voor doorkijk, voor afbakening zonder afsluiting.

Een schuifraam kan perfect fungeren als binnenmuur: ze houdt de ruimte fris en licht. En als ze gesloten is, eventueel met een licht gordijn, biedt ze rust en privacy.

Maak meubels optisch los van de vloer.

Koop meubels op poten. Dit houdt de vloerruimte zichtbaar.

Ga voor de essentie.

Verwijder alles wat bijkomstig is. Beperk rommel: een opgeruimd, net huis geeft ruimte en rust. Bespaar dus niet op bergruimte. Maar ook die kan je slim inplanten: tussen, onder, achter...

Tenslotte, wat gold voor de organisatie van de woning, geldt ook voor de inrichting: benut de ruimte en de meubels optimaal. Vaak zal dit neerkomen op maatwerk. We schreven het al: een compact huis is goedkoper op het einde van de rit, maar vaak duurder per vierkante meter.

Het grotere geheel

Een opmerkelijk aantal bouwpartners zweert bij kleine, gekoppelde groepsbouw. Warmte opwekken, water bufferen: het kan centraal gebeuren. Technische ruimtes en bergruimtes worden uit de geïsoleerde schil gehaald en gezamenlijk gebruikt. Kleine, private tuinen worden gekoppeld aan een ruimer collectief gebied.

Naast collectiviteit is ook verdichting een kernwoord. Stedelijke verdichting, inbreidingsprojecten. Open ruimte vrijwaren, de stad ten volle benutten.

De bewoners

Hoe je het ook draait of keert, klein wonen zal eerder spontaan opkomen in de hoofden van alleenstaanden of koppels zonder kinderen. Voor deze mensen is kleiner wonen een evidentie, een luxe zelfs.

Jonge gezinnen met (ver)bouwplannen denken vaker aan meer ruimte. In veel gevallen is het daar het budget dat kleiner wonen op het voorplan brengt. Het vraagt daar wat meer creativiteit van de architect én van de bewoners.

Postcode

Onze partners