Teak, maar welke soort en waar?

06/05/08 om 12:52 - Bijgewerkt om 12:52

Bron: Ik Ga Bouwen

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is teak niet alleen populair voor tuinmeubelen.

Teak, maar welke soort en waar?

© Thinkstock

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is teak niet alleen populair voor tuinmeubelen.

Teak vertelt het verhaal van boten en zeemannen. Traditionele scheepswerven beschouwden teak lange tijd als de enige zeewaardige nobele houtsoort en bouwden er schitterende zeilschepen maar ook visserssloepen mee. Tegenwoordig maken scheepsbouwers gebruik van moderne composiete materialen. Gelukkig maar, anders waren de teakbossen al lang verdwenen. Of daarmee alle gevaar geweken is, leest u hieronder.

Teak, ja, maar welke dan?

De populariteit van deze prachtige houtsoort - bijna de enige ter wereld die niet wordt aangevreten door zoet water of zeewater - manifesteerde zich voor het eerst in tuinmeubilair. Teak kan zowat alle weersomstandigheden aan, en mits een minimale verzorging blijft het er altijd mooi uitzien. Tenzij je ervoor kiest het hout langzaam grijs te laten worden, waardoor een patina met schitterende nuances ontstaat.

Al snel lieten designers en fabrikanten zich verleiden tot extra toepassingen zoals meubelen en vloerbekleding. Tegenwoordig zijn er zelfs al badkuipen in massieve teak.

Die groeiende vraag beroert ecologisten, bosbeheerders, enkele (zeldzame) politici en zelfs de fabrikanten die - vanuit de vaststelling dat teak steeds zeldzamer wordt - vragen stellen bij het veelvuldige gebruik ervan.

Er werd daarom aangedrongen op een doordacht beheer en een gecontroleerde exploitatie van de tropische en Aziatische wouden, en hout uit die productiezones kreeg een speciaal label. Helaas kunnen grootscheepse controles niet van vandaag op morgen worden ingesteld. Net als bij bedreigde diersoorten blijft de illegale handel bijgevolg welig tieren. En dan is er nog het probleem van de prijsvorming. Wanneer de productie van overheidswege wordt beperkt, zal de consument die met gewetensproblemen kampt, geneigd zijn te kiezen voor minder dure producten, ook al zijn die dan van mindere kwaliteit. Er is immers teak en teak. Het komt erop aan de juiste keuzes te maken. Sinds kort nemen industriëlen zelf een aantal innoverende en creatieve initiatieven die verleidelijke alternatieven opleveren. De gekte rond teak wordt hierdoor wat getemperd en het zeer reële gevaar dat de houtsoort voor altijd zou verdwijnen, verkleint.

Teak anders bekeken

De alternatieve producten zijn bedoeld om teak wat uit de wind te zetten en bij te dragen tot het behoud van het ecosysteem in de wouden. Liefhebbers van teak kunnen voor bepaalde toepassingen gerust nepteak gebruiken, terwijl ze voor een meubelstuk of een tuinbank beter kiezen voor echte teak. Als consument beschikt u vast over voldoende gezond verstand.

De Belgische fabrikant Cras (Collstrop Groep) verwerkt in zijn collectie tuinhoutproducten exotische houtsoorten zoals Braziliaanse itauba en ipé, (Afrikaanse) padouk en (Aziatische) bilinga. Ze zijn stuk voor stuk afkomstig uit wouden die doordacht worden beheerd én bieden diezelfde exotische uitstraling (sommige worden zelfs grijs, net als teak). Ook zij gaan lekker lang mee, wat bewijst dat teak niet de enige harde houtsoort ter wereld is!

Het sprekende voorbeeld van een "puber" uit 1968

In 1968 is de Belg Mark Van Baelen 18. Enkele decennia later, op het moment dat teak een onstuitbare opmars kent, krijgt hij zin om zelf tuinmeubelen te ontwerpen en produceren. Hij is zich evenwel bewust van de ontbossing en van het trieste lot van de bosarbeiders wier lonen totaal niet in verhouding staan tot de goudmijn die teak is. Zijn idee: primaire natuurlijke materialen verwerken en tegelijk streven naar een hedendaagse esthetiek voor buitenmeubilair dat er "exotisch" uitziet en daardoor zo in de smaak valt. En dus kiest hij voor bangkirai, dat hij (net zoals dat bij teak gebeurt) combineert met verzinkt staal. Een kleine kanttekening: deze houtsoort benadert de eigenschappen van teak, maar "leeft", wat dus voor vervormingen kan zorgen. Vanuit dit besef pakt Mark Van Baelen uit met de schitterende Centaurcollecties, die perfect op ons klimaat zijn afgestemd en er heel trendy uitzien.

Dit is een van de vele manieren waarop men probeert de bedreigde natuurlijke rijkdommen, waartoe teak behoort, te vrijwaren. Gloster bijvoorbeeld combineert teak met verschillende materialen, waardoor er minder van dit kostbare hout wordt verbruikt en het resultaat toch gelijkwaardig blijft.

Nepteak, waarom niet?

Precies omdat teak zo populair is, wordt het gebruikt voor de meest uiteenlopende toepassingen. Veelal zijn daarvoor grote hoeveelheden grondstoffen nodig, denken we maar aan een vloerbedekking in massief hout. Sinds kort wordt teak daarom ook verwerkt in gelaagde platen. Voorbeelden daarvan zijn terug te vinden bij Pergo én nu ook in het Elignagamma van Quick-Step. Aan dit geraffineerde product met opvallend realistische teakeffecten werd drie jaar gesleuteld, en het resultaat mag gezien worden. Het uitzicht doet denken aan ietwat verweerde teak. Deze vloerbekleding is 8 mm dik, heeft een weerstandsindex van 32 (op een Europese schaal die maximaal 33 aangeeft) en is geschikt voor elk huishoudelijk gebruik. Ze kan ook in kleine commerciële ruimten worden gelegd en gaat gegarandeerd 20 jaar mee. In dit gamma "harde houtsoorten" zijn ook merbau en (sinds kort) wengé terug te vinden. Misschien laat u zich als teakliefhebber wel hierdoor verleiden

Gerecycleerde teak: een authentieke look

Wij beschouwen teak terecht als iets waardevols. De inwoners van de streken waar teak geproduceerd wordt, zien teak echter als een lokaal materiaal dat zonder meer deel uitmaakt van het dagelijkse leven. Net als wij vernieuwen of wijzigen zij hun woonomgeving geregeld, waardoor er heel wat recycleerbare materialen in omloop komen. En zo kwam de Belgische meubelfabrikant V&F op het idee om op het eiland Java hout, meubilair en oude woningen te selecteren en al het teakmateriaal te recycleren. Het hout wordt eerst zorgvuldig gedroogd in hoogtechnologische en computergestuurde ovens. Op die manier worden zelfs de kleinste afwijkingen opgespoord (en uitgesloten). Daarna wordt het hout bewerkt met moderne industriële fabricatieprocédés én artisanale technieken. Het resultaat zijn erg hedendaagse meubelcollecties, eventueel geïnspireerd door de manier van leven in het Verre Oosten, maar steeds van prima kwaliteit en met de grootste zorg afgewerkt tot in de kleinste details. Teak wordt daarbij vaak gecombineerd met leder, bamboe of gevlochten riet. Deze producten met een erg typisch en exclusief karakter zijn tot ver buiten onze landsgrenzen erg gegeerd.

Teak in de badkamer

Misschien is een badkuip volledig in teak wel wat overdreven, maar teak heeft in de hedendaagse badkamer zeker zijn plaatsje veroverd. Dat gaat van een eenvoudige opstaptegel die vóór de douchecabine wordt gelegd en waarop u in alle zachtheid met natte voeten kan staan, tot een massief onderstel voor de badkuip. Omwille van het comfort en de esthetiek wordt het oppervlak naast de douchebak soms met teak bekleed. Vóór de wastafel kan een rooster in teak worden gelegd, ter vervanging van de banale badmat. En uiteraard is er het meubilair in massieve teak, voor absolute luxe.

Marianne Burton

Lees meer over:

Postcode

Onze partners