Overzicht van alternatieve tuinafsluitingen

30/08/08 om 11:21 - Bijgewerkt om 11:21

Bron: Ik Ga Bouwen

Iedereen heeft het recht zijn eigendom af te sluiten en tuinafsluitingen zijn er te kust en te keur. Ik ga Bouwen & Renoveren geeft een overzicht.

Overzicht van alternatieve tuinafsluitingen

Iedereen heeft het recht zijn eigendom af te sluiten, zegt de wet. De meesten doen dat ook. De mogelijkheden die de markt biedt, zijn uitgebreid maar het kan ook nog anders, natuurlijk en ecologisch.

Tuinafsluitingen zijn er te kust en te keur. De afsluitingen in beton hebben sinds lang plaats geruimd voor de geplastificeerde draadafsluitingen die nog altijd een groot succes kennen. Houten panelen in allerlei vormen zijn de laatste jaren aan een opmars begonnen. Maar stilaan nemen de natuurlijke en ecologische tuinafsluitingen opnieuw hun plaats in.

Natuurlijk ... niet nieuw

Het Germaanse woord tun heeft als oorspronkelijke betekenis: een van wilgentenen gevlochten omheining. En van dit woord stamt ons hedendaagse tuin. Natuurlijke afsluitingen zijn dan ook geen uitvinding van deze tijd. Houten omheiningen waren immers de enige mogelijkheid voor onze niet zo verre voorouders. Met stukken boomstam als steunpalen en dunnere stokken als verbindingspalen werden tot in het midden van vorige eeuw weiden en groentetuinen afgesloten. Wilgentenen, afkomstig van het snoeien van knotwilgen, werden in mekaar gevlochten tot meer gesloten afsluitingspanelen.

Dergelijke natuurlijke afsluitingen zijn nooit helemaal weg geweest: in sommige landelijke regio's en in natuurvriendelijke, ecologische tuinen is altijd al een beroep gedaan op de natuur of op hernieuwbare materialen om tuinen of stukken grond af te bakenen. Maar dankzij de grote aandacht voor alles wat met milieu en het klimaat te maken heeft, is er ook een groeiende vraag naar materialen die onze omgeving niet of nauwelijks schaden. Klein hakhout, boomschors, snoeihout en dergelijke horen in die categorie thuis en worden nu niet alleen maar op de composthoop gegooid maar ook gebruikt voor tuinafsluitingen.

Wat zegt de wet?

Iedereen heeft het recht om zijn eigendom af te sluiten. Dat is de algemene regel. Maar er zijn heel wat reglementen daarrond. Welke hoogte? Welke afstand tot de scheiding of limiet? Welke materialen zijn toegelaten? Behalve de nationale en regionale wetgeving zijn er doorgaans ook nog beschikkingen van de gemeente en eventueel van de verkaveling. De beste oplossing bestaat er daarom in om rechtstreeks naar de gemeente te stappen. Daar krijg je alle voor jou geldende voorschriften op een rij en zijn er later ook geen betwistingen mogelijk.

Het blijft natuurlijk altijd aangewezen om te overleggen met de buren. Misschien kunnen de werken dan zelfs gezamenlijk uitgevoerd worden en dit tot voordeel van alle partijen. Op die manier kan het afsluiten van de verschillende eigendommen zelfs leiden tot een burenfeestje op het einde van de werken in plaats van aanleiding te geven tot wrok en aanslepende burenruzies.

We houden het inheems

Als we rekening houden met ecologische factoren, dan is het vanzelfsprekend dat we voor dergelijke natuurlijke afsluitingen een beroep zullen doen op inheemse planten en materialen.

Voordelen van een natuurlijke afsluitingen:

de natuurlijke look waardoor ze esthetisch naadloos aansluiten op de tuin

niet schadelijk voor de planten en de bodem in de tuin

door gebruik van inheemse materialen wordt ook CO2-uitstoot van het transport vermeden

duurzaam

bieden onderdak aan heel wat insecten, die op hun beurt weer vogels en kleine zoogdieren naar de tuin lokken.

De meest natuurlijke afsluiting is uiteraard de haag.

Die heeft wel het nadeel dat er regelmatig geknipt moet worden. Een alternatief is de vlechthaag bestaande uit struiken en klimplanten die in elkaar gevlochten worden. Het geheel wordt zeer smal gehouden. Ook hier is snoeien weer nodig om alles binnen de perken te houden. Hagen worden door sommige gemeenten sterk aangemoedigd. In sommige gevallen zijn er zelfs premies beschikbaar: informeer bij je gemeente.

Een andere mogelijkheid is het laten begroeien van een houten regelwerk, draadgaas of betongaas met klimop of andere klimplanten. Minder snoeiwerk en sommige soorten klimplanten blijven ook nog groen in de winter.

Wil je een dichte afscheiding zonder begroeiing, dan kan dat met Europees hardhout (bv. paaltjes van kastanje die met elkaar verbonden zijn door middel van dikke koorden of metalen draden) of een zeer klassiek vlechtscherm van wilgentenen. Het realiseren van een dergelijke afsluiting is arbeidsintensief waardoor de prijs hoog kan oplopen. Het is dus nodig om op voorhand een gedetailleerde, vaste en schriftelijke prijsopgave te hebben.

Je kan ook levende wilgenplanten gebruiken voor het vlechten van een levende en groene afsluiting. De plant leent zich bij uitstek voor het vlechten van speciale vormen en figuren.

Er zijn nog heel wat andere mogelijkheden maar je dient altijd rekening te houden met jouw tuin en jouw omgeving. Iets wat zeer mooi kan lijken in een landelijke omgeving, zal het misschien in een strakke verkaveling veel minder goed doen.

Tuinschermen met betongaas: eigentijds en strak

De opbouw is eenvoudig: metalen steunpalen in de bodem waaraan betongaas langs beide kanten wordt vastgemaakt. De tussenruimte wordt opgevuld met schors of met lavastenen. Het ijzeren betongaas kan onbehandeld blijven - roestig ijzer is tegenwoordig in voor tuindecoratie - of behandeld worden, naar keuze. Voordelen van zulke schermen: geringe breedte onderhoudsgemak (vrijwel geen onderhoud) mogelijkheid om er planten tegenaan te laten groeien stevigheid lange levensduur in vergelijking met systemen gebaseerd op hout.

Het gevulde scherm is volledig dicht en functioneert niet alleen als windscherm, maar ook als geluidsscherm. In een drukke buurt kan dat een belangrijk element zijn.

De gebruikte schors is afkomstig van de "Pin Maritime" uit het Middellandse Zeegebied. Het bezit een harde en vaste structuur en is zeer duurzaam.

De lavastenen zijn poreus. Ze houden dus vocht vast en zijn bijgevolg geschikt om beplant te worden met sempervivum-soorten of sedum. Je kan er ook clematissen of hop tegenaan planten die zich perfect hechten aan of rond de ijzeren mazen.

Zelf aan de slag

Wil je een afsluiting voor de composthoop, voor de groente- of kruidentuin, ... dan kan je zelf aan de slag op voorwaarde dat je voldoende snoeihout hebt.

Met een fijnmazig en geplastificeerd metalen draadhek bouw je het skelet: steunpalen met aan weerskanten een stevig draadnet zodat je een holle ruimte krijgt van minstens 20cm breedte. Hierin kan je alle houtachtige afval kwijt. Grotere stukken moeten eerst door de hakselaar. Heb je niet voldoende hakselhout, dan kan je dat soms krijgen bij de buren of anders via het containerpark. Dat hakselhout houdt voldoende vocht vast om mos en andere kleine planten te laten groeien zodat je na verloop van tijd een groene afsluiting krijgt. Af en toe een dun laagje grasmaaisel erbij kan ook.

Omdat het hakselhout een organisch materiaal is, zal het na verloop van tijd verweren en vergaan. De afsluiting moet daarom jaarlijks bijgevuld worden met nieuw hakselhout.

Opgelet: een dergelijke afsluiting gebruiken als scheiding met je buur kan alleen als hij instemt met het plan want het is onvermijdelijk dat er (zeker in het begin) nog wat afval door de mazen glipt en bij de buurman terechtkomt.

Tekst: Jef Sels

Ik ga Bouwen & Renoveren 200805

ExtraWaar vind ik vaklui?

Ecologisch tuinbeheer kent een sterke groei. VIBE vzw (Vlaams Instituut voor Bio-Ecologisch Bouwen en Wonen) informeert over gezond en milieuverantwoord bouwen en wonen. In hun databank kan je op zoek gaan naar bio-ecologische producten, leveranciers, verkooppunten, aannemers, architecten ... die een VIBE-erkenning bezitten. En dit ook voor de realisatie van een bio-ecologische omheining. De nodige informatie vind je op hun site, www.vibe.be.

Woon je dicht bij de Nederlandse grens, dan kan je ook een beroep doen op de Nederlandse organisatie Wilde Weelde. Een organisatie die een kleine 200 leden omvat (van tuinarchitect tot uitvoerder), die zich bezighouden met ecologisch tuinbeheer (www.wildeweelde.org).

Voor de tuinschermen met betongaas en lavastenen of schors kan je terecht bij http://vago-schermen.be.

Lees meer over:

Postcode

Onze partners