De voor-en nadelen van een overdekt terras of balkon

11/06/12 om 09:53 - Bijgewerkt om 09:53

Bron: Ik Ga Bouwen

Naast een veranda, kan u ook overwegen om een overdekt terras of balkon te plaatsen.

De voor-en nadelen van een overdekt terras of balkon

© Thinkstock

Wenst u ook op een regenachtige zomer-avond van de buitenlucht te kunnen genieten, overweeg dan om uw terras of balkon te overdekken. Maar een overdekt terras is méér dan een eenvoudig afdak, het is ook een kwestie van verschillende types, technieken en finesses.

Er is een wezenlijk verschil tussen een in de architectuur van de woning geïntegreerd overdekt terras en een overdekking die later aan een woning is toegevoegd. Architect Leen De Bruyn: "Een (ver)bouwer overweegt een overdekt terras het best van bij het ontwerp van een nieuwbouw of renovatie. Op die manier zorgt hij er niet alleen voor dat de overdekking perfect bij de architectuur van het huis past, maar bovendien zijn er ook meer mogelijkheden. Zo kan bijvoorbeeld het overdekt terras mooier geïntegreerd worden in het totaalvolume, eventueel zelfs op de verdieping."

Met andere woorden: een stukje buitenruimte die in het volume van een woning uitgespaard is. Een nadeel hierbij is echter dat de bewoonbare binnenoppervlakte kleiner wordt. Anderzijds is deze optie in bepaalde gevallen, bijvoorbeeld wanneer men niet over een tuin beschikt, de enige mogelijkheid om toch over een buitenplekje te beschikken. "Alles hangt af van de prioriteiten van de bouwheer."

Een overdekt terras biedt toch zeker enkele voordelen: het dient niet alleen om de bewoner in het droge en in de schaduw van de buitenlucht te laten genieten, maar kan ook handig zijn om tuinmeubelen of de barbecue beschut op te stellen. "Een variant van het overdekt terras is de overkapping aan de voor- of achterdeur. Wie aanbelt, staat in het droge. Ook voor dergelijk afdak is het belangrijk om deze ingreep reeds in de ontwerpfase te voorzien."

Wanneer men reeds in de ontwerpfase een overdekt terras of een afdak boven een deur voorziet, dan kunnen die gerealiseerd worden door het hellende dak verder te laten doorlopen en te ondersteunen met houten, betonnen of gemetselde kolommen, of door een plat dak uit te kragen zodat een oversteek ontstaat. Een andere mogelijkheid is een andere constructie in het verlengde van de architectuur, bijvoorbeeld in beton of hout, toe te voegen.

Bij een bestaande woning kunt u uiteraard alleen achteraf beslissen om een overdekt terras toe te voegen. De architect: "Maar ook hier is het belangrijk om rekening te houden met de architecturale samenhang van gevel en terrasoverdekking". Dergelijke constructie kan bij de woning aansluiten, maar het kan ook verder in de tuin, als een zelfstandige structuur, worden gemonteerd.

Licht

Kiest u voor lichtdoorlatende materialen in het dak van het overdekt terras, dan heeft u in de woning zelf nauwelijks of geen lichtverlies. Gelaagd glas (veiligheidsbeglazing) is sterker dan een gewone glasplaat en zelf wettelijk verplicht in daktoepassingen. Varianten op glas zijn (transparante) kunststoffen zoals (poly)carbonaat of acrylaat. Een niet-transparant dak heeft wél gevolgen voor de lichtinval in huis.

Architect Christine Baetens: "Maar dat hoeft niet noodzakelijk een nadeel te zijn. Als een terras op het volle zuiden is gericht, kan een lichtdichte overkapping juist handig zijn als zonwering." De hoge middagzon wordt 's zomers tegengehouden waardoor de temperaturen niet te hoog oplopen, terwijl juist de lage zon van het voor- of najaar wél wordt doorgelaten. "De keuze tussen een lichtdoorlatende of lichtdichte overdekking hangt dus af van de oriëntatie van het terras, de aanwezigheid van grote ramen - met meer risico op oververhitting - en de wensen van de bewoners. Hoe dan ook blijft het een evenwichtsoefening," aldus de architect.

Vouwen, plooien, rollen

Er bestaan heel wat manieren om een terras te overdekken. De meest elementaire en minst technische structuur is de klassieke pergola, bestaande uit pijlers en een dak (veelal latwerk) waarop klimplanten zoals klimop, blauwe of gouden regen of een druivelaar groeien. Die natuurlijke begroeiing boven een zithoekje of een pad zorgt voor een weldoende schaduw. Maar flexibel is dit systeem niet, want als de zon toch door het groen priemt, dan heb je geen andere keuze dan een ander schaduwrijk plekje op te zoeken.

Daarom staan keuzemogelijkheden en variatie hoog aangeschreven bij fabrikanten van terrasoverdekkingen. Hun aanbod is dan ook erg veelzijdig: knikarmschermen, via geleiders oprolbare zonwering in doek, vouwdaksystemen (eventueel met zakvorming), lamellen of 'louvres' , systemen met een overdekking én afgesloten zijwand(en), enz. Ook wat de bevestigingswijze van de overdekking betreft zijn de mogelijkheden legio: aan een muur, tussen twee muren, aan de spanten van het dak, aan het plafond, op een draagbuis, enz.

Sommige eenvoudig lijkende afdaken kunnen volledig worden uitgebouwd tot een volwaardige veranda. De klassieke vorm van een luifel of scherm is rechthoekig, maar er bestaan er ook in de vorm van een waaier, een driehoek, en zelfs in de meest grillige of onregelmatige vormen. Vele systemen zijn mobiel, waarbij je het doek (gedeeltelijk) manueel of elektrisch kunt inklappen, oprollen of dichtschuiven, de lamellen kunt kantelen of zelfs de hele constructie kunt opplooien. Andere constructies - veelal (zeil)constructies met speciale of onregelmatige vormen - zijn immobiel of vast.

Om in al deze mogelijkheden het bos nog door de bomen te zien, maken we op basis van het al dan niet permanente karakter van de constructie een onderscheid tussen diverse types terrasoverdekking: de lichte constructies die je gemakkelijk kan demonteren of sluiten, en de meer architecturale ingrepen die een volwaardig en permanent onderdeel van de woning uitmaken. Beide types terrasoverdekking hebben gemeenschappelijk dat fabrikanten steeds meer gesofisticeerde systemen ontwikkelen die de functionaliteit, montage, duurzaamheid, bediening, veiligheid, onderhoud en de esthetische afwerking op punt stellen.

Permanente constructie met vaste dakinvulling

De permanente constructies met vaste daken worden ook pergola's genoemd. De dakbedekking is waterdicht en naar keuze transparant of lichtdicht. Vele structuren bieden de mogelijkheid om de pergola achteraf verder uit te breiden tot een gesloten veranda. U moet er wel rekening mee houden dat metaalconstructies (aluminium of staal) voor een pergola in principe niet thermisch onderbroken zijn. Dat wil zeggen dat buiten- en binnenprofielen eigenlijk in verbinding staan met elkaar: de buitenprofielen zetten hun (lage) temperatuur over op de binnenprofielen. In de context van een terrasoverkapping brengt een thermische onderbreking geen meerwaarde. Maar in het geval dat bewoners later van een terrasoverdekking een volwaardige veranda wensen te maken, is een thermische onderbreking wél een aanrader. Denk hier aan als u uw profielen kiest.

De standaardconstructie is een dakstructuur die veelal aan een bestaande gevel is vastgemaakt en/of rust op enkele ranke kolommen. Die structuur kan verder aangevuld worden met een gesloten zijwand. Zo bestaan er zelfs 'glasgordijnen' zonder kader op de markt. De schuifpanelen kunnen op die manier een pergola deels of volledig afsluiten en de afwezigheid van verticale profielen laat het zicht naar de tuin onbelemmerd. Andere mogelijke verticale zijwanden zijn een doek, een vast raam, een schuifraam, een guillotineraam of en oprolbaar venster in pvc. Een zijwand is vooral aangeraden om de slagregen of tocht tegen te houden, en wordt bijgevolg vaak toegepast bij terrassen in de horeca.

Permanente constructie met mobiele dakinvulling

Een permanente terrasconstructie kan ook een beweegbare dakinvulling krijgen die bestaat uit lamellen of 'louvres' die met behulp van een motoraandrijving tot 180° kunnen kantelen. Zo'n dak wordt ook een 'louvredak' genoemd. Vlak onder de constructie voert een regengoot het hemelwater af. Een pergolastructuur met een licht doek dat open- en dichtgeschoven kan worden (via geleiders), is een eenvoudigere variant van dit type daken.

Sommige schermen kunnen op een bijgeleverde of op een bestaande basis worden gemonteerd. De materialen voor de draagstructuur worden vaak vooraf behandeld om ze weersbestendiger te maken. Een ander courant materiaal is aluminium.

Niet-permanente constructie met vaste dakinvulling

Een courante toepassing van een dergelijke niet-permanente, vaak zeer lichte structuren zijn de gespannen zeildoeken die enkelvoudig of in een combinatie van verschillende zeilen worden gemonteerd. De zeildoeken bestaan in diverse geometrische vormen (van driehoek tot achthoek) waarvan de hoekpunten worden gekromd. Eén van de grote voordelen van dit type overdekking is dat een relatief grote oppervlakte zonder steunpunten kan overspannen worden. De vormgeving blijft deels daardoor ook meestal zeer minimalistisch.

Door het moduleren van onderdelen kan de overspanning eindeloos uitgebreid worden. Eventueel worden transparante, waterdichte verbindingsstukken tussen de zeildoeken gepast. Dit type overdekking kan worden toegepast voor een privaat terras maar wordt veelal bij grote evenementen gebruikt. Bij zeer grote overspanningen - evenementen of horecazaken - gaan er heel wat technische berekeningen vooraf aan de constructie die bestand moet zijn tegen externe invloeden zoals wind of sneeuw. Varianten op deze gespannen zeildoeken zijn de opblaasbare structuren ( inflatables) waarbij textiele membranen opgeblazen worden met gas of lucht.

Niet-permanente constructie met mobiele dakinvulling

Het meest klassieke model is de oprolbare zonneluifel, type knikarmscherm. Een basis wordt aan de gevel of dakspanten bevestigd en het scherm wordt pas uitgerold wanneer het nodig is. In gesloten toestand is alleen de (gesloten) basis zichtbaar, want kolommen zijn er niet. Waterdichtheid is uiteraard een belangrijke factor.

Ook duurzaamheid is essentieel. Als het doek altijd strak gespannen is, blijft het langer intact. Veersystemen (zoals bijvoorbeeld bij Renson en Harol) houden de constructie van de knikarmschermen stabiel en zorgen voor een perfecte doekspanning.

Wat de bediening betreft, en dit geldt voor alle types terrasoverdekkingen met een mobiele dakinvulling, gaan de opties van een eenvoudig systeem met zender en ontvanger tot een volledige automatisatie in functie van de zon, wind en regen waarbij windwachters de windsterkte, een regensensor de regen en zonnecellen de sterkte van de zon registreren.

Sofie De Vriese

Lees meer over:

Postcode

Onze partners