In beeld: een verrassende woonbeleving

09/07/15 om 14:14 - Bijgewerkt om 14:14

Deze doodgewone rijwoning in Ukkel stamt uit het interbellum maar is volledig mee met zijn tijd. Architect Nicolas Van Eetvelde zocht de dialoog op met het verleden en gaf er een hedendaagse, sobere toets aan om te voldoen aan de actuele woonwensen. De woning is een toonbeeld van wisselende perspectieven en overrompelend licht.

De rijwoning is gelegen in een straat met een hybridisch voorkomen: rijhuizen, villa's en bel-etagewoningen wisselen elkaar af, samen met het groen dat hier in de Brusselse rand welig tiert. De straat ligt aan de rand van de Avijlvlakte, een groen gebied van zowat 8,5 hectare bezaaid met groentetuinen, weiden en bossen. Architect Nicolas Van Eetvelde kent de buurt als zijn broekzak.

Wat zijn architectuur kenmerkt, is de grote eenvoud ervan en de zin voor detail die ervoor zorgen dat zijn woningen een aangename luchtigheid en beleving oproepen. Er is ook telkens een hoofdrol weggelegd voor het licht in zijn projecten. In al zijn ontwerpen triomfeert licht gracieus. In dit project is dat niet anders. Van onder tot boven danst het licht en spreidt het zich uit in alle hoeken.

Tussenniveaus

De vorige bewoner was een meubelmaker die beneden, waar nu het salon zit, zijn atelier had. De vrouw des huizes kende hem goed. In haar jeugdjaren waren ze buren en liepen de tuinen parallel. "Als wij op vakantie vertrokken, lette hij altijd op onze hond." Dan kwam de dag dat ze het huis kon kopen, aangemoedigd door het levendig jeugdsentiment. Behalve de globale structuur, is van de woning van weleer nog weinig overeind gebleven.

Nicolas Van Eetvelde hertekende de woning en gaf het interieur een sterke woonbeleving mee voor het gezin met drie kinderen. De eenvoud van zijn creatie waait je al van bij het binnekomen tegemoet. Van aan de voordeur glijdt je blik onmiddellijk naar de oorspronkelijke houten trap. De trap verbindt niet alleen twee verdiepingen, maar vormt ook de link tussen verleden en heden. Het is bijna een metaforisch gebaar, dat aangeeft dat deze woning gevat is in een bestaande structuur en indeling die naar de tuinzijde over de volledige hoogte werd uitgebreid. Dat was ook nodig, de oorspronkelijke woning was te krap om vijf gezinsleden in te huisvesten. Nog een specifiek kenmerk van de woning is dat hij was opgebouwd met tussenniveaus, een eigenschap die de architect doortrok in de nieuwe plannen.

Formele eenheid

Bij het binnenkomen valt meteen een grootse ruimtelijkheid op door de traphal en de enorme vide erboven. Alle kamers geven uit op deze centrale ruimte waar het zonlicht voor een speelse noot zorgt. De normaal zo donkere traphal is als het ware transparant door weldoordachte openingen en insnijdingen waarlangs het licht langs naar binnen tuimelt. De centrale inkomhal "verzamelt" het wonen en genereert door het vele licht ruimte en nog eens ruimte. De architectuur is fris, altijd helder, ook al door het gebruik van materialen die schijnbaar de zwaartekracht trotseren. Toch zorgt hij in de woning voor sterke materiële elementen. Zo zijn vloeren en trappen belegd met eikenhout en dat roept niet alleen de natuur op, maar geeft de woning een forse formele eenheid.

Raumplan

Van Eetvelde laat het woord Raumplan (de ruimteplattegrond) vallen waarmee hij verwijst naar de architectuur van Adolf Loos. In deze visie hebben exterieur en interieur volstrekt andere architectonische functies. Het exterieur functioneert heel letterlijk als een groot scherm dat de privacy afschermt en veeleer een stedenbouwkundige zaak is. Het interieur ontvouwt zich voor de bewoners als een zorgvuldig geënsceneerde aaneenschakeling van ruimtes met volstrekt verschillende karakters. In deze woning zijn de referenties aan een dergelijk Raumplan maar wat duidelijk aanwezig door het verspringen van de bouwlagen. De indeling van ruimtes binnen het gebouw is volgens dit denken afhankelijk van het volume van de constructie. Terwijl de afmetingen van elke afzonderlijke ruimte dan weer worden bepaald door de functie van de ruimte en de mate van belangrijkheid.

Onderhoudsvriendelijk

Precies zoals dat ook in Ukkel het geval is zien we dat de ruimtes bij Adolf Loos verbonden zijn door trappen. Vanuit het salon op het souterrain, dat uitgeeft op de tuin, is het een paar trapjes omhoog om het nodige niveauverschil te overstijgen. Wie van beneden naar boven loopt ontmoet kamers en doorkijkjes. Het is net alsof je een wandeling maakt langsheen verschillende ruimtes met afwisselende zichten en perspectieven. Het zorgt alleszins voor een bijzondere woonbeleving, telkens opnieuw. Voor de overbrugginstrapjes gebruikt Van Eetvelde vaak een fijne wit gelakte staalstructuur. Dat geeft een zekere lichtheid aan het geheel. Dat geldt overigens voor alle ruimtes die in functie van hun belangrijkheid in de woning zijn "verstrooid". Door de verschillende afmetingen van de ruimtes en de verschillende interieurs, bezit elke kamer zijn eigen karakter, sfeer en uitstraling. Op deze manier zijn de ruimtes in hun sfeer en functie van elkaar gescheiden zonder dat er muren aan te pas kwamen. Zo is de eetkamer lang en smal, maar bijzonder functioneel met meer dan voldoende bergruimte. Een zekere woonefficiëntie en onderhoudsvriendelijkheid zijn hier goed op hun plaats. Beide ouders hebben immers een drukke baan en zijn met een praktische woning alleszins gebaat.

Eigenste stekje

Het wat hoger gelegen bureau bezit zijn eigenste sfeer: afgescheiden van de rest, maar er wel visueel mee verbonden door een horizontale glaspartij in de vloer waardoor je een blik kunt werpen in de eetkamer en alle bewegingen kunt volgen. Een lang raam zorgt ook voor een zicht op het groen, zodat je je blik en gedachten kunt laten dwalen.

Een halve verdieping verder komen we langs de kinderkamers, ruim vormgegeven en doorspoeld van licht. De kinderen hebben hun eigen badkamer en toilet. Helemaal boven de masterbedroom, een middelgrote kamer met fraai zicht op de omliggende tuinen. Ook hier stoeit het licht weelderig in de ruimte. Het lijkt alsof de hoog gelegen slaapkamer, net onder de nok, zich van de wereld heeft ontheven. Het is een eigenste stekje voor de ouders, waar ze rustig onder hun twee kunnen genieten, weg van alle drukte. Wonen is en blijft immers een vorm van existeren.

Enkele prijzen per m2

Eiken parket:

90 euro/m2, incl. plaatsing, excl. btw

Keramische tegels:

70 euro/m2, incl. plaatsing, excl. btw

Lees meer over:

Onze partners