Uw aannemer is failliet! Wat nu?

24/02/13 om 10:02 - Bijgewerkt om 10:02

Bron: Ik Ga Bouwen

De aannemer waar u een beroep op doet voor de bouw van uw woning of voor bepaalde verbouwingswerken gaat failliet. Hoe dient u dan te reageren? Kunt u zomaar een andere aannemer vragen om de werken aan te vangen of verder te zetten? En wat met de werken die hij desgevallend al heeft uitvoerd?

Uw aannemer is failliet! Wat nu?

© Thinkstock

De aannemer waar u een beroep op doet voor de bouw van uw woning of voor bepaalde verbouwingswerken gaat failliet. Hoe dient u dan te reageren? Kunt u zomaar een andere aannemer vragen om de werken aan te vangen of verder te zetten? En wat met de werken die hij desgevallend al heeft uitvoerd?

De werken zijn nog niet begonnen

Indien u al wel een contract hebt afgesloten met een aannemer maar de werken waren nog niet begonnen, dan heeft zijn faillissement niet tot gevolg dat de aannemingsovereenkomst zonder meer en automatisch eindigt. U kunt dan ook niet zomaar met een andere aannemer in zee gaan en doen of de eerste overeenkomst niet meer bestaat. Doet u dat toch, dan bezondigt u zich aan contractbreuk en riskeert u een schadevergoeding te moeten betalen aan de curator van het faillissement.

Let op: in de aannemingsovereenkomst kan wel een andersluidende bepaling staan. Meer bepaald kan erin vermeld worden dat de overeenkomst van rechtswege en zonder ingebrekestelling wordt ontbonden als de aannemer failliet gaat. Staat er effectief een dergelijke clausule in de overeenkomst, dan kunt u zich daarop beroepen en dadelijk met een andere aannemer in zee gaan. Ook in dat geval moet u wel voorafgaandelijk een aangetekend schrijven aan de curator sturen waarin u hem meedeelt dat u zich op de clausule in kwestie wenst te beroepen. Staat er in het standaardcontract dat de aannemer u voorlegt geen dergelijke bepaling, dan kunt u altijd vragen dat ze alsnog wordt opgenomen. Om later geen discussies te hebben, is het alleszins aangewezen dat te doen.

Zonder een uitdrukkelijk ontbindend beding in het contract dient u contact op te nemen met de curator en hem vragen of hij wenst dat het contract toch wordt gerespecteerd. Vraag de curator zijn beslissing ook op papier te zetten. Neemt de curator niet dadelijk een standpunt in, stuur hem dan een aangetekende brief waarin u hem aanmaant standpunt in te nemen over de vraag of hij de aannemingsovereenkomst verder wil zetten. Reageert de curator op die aanmaning niet binnen de 15 dagen, dan wordt hij volgens de faillissementswet geacht van het contract af te zien.

Zet de curator de werken niet verder (wat zeer waarschijnlijk is, zeker als de werken nog niet eens begonnen zijn) en hebt u al een voorschot betaald, dan bent u dat wellicht kwijt. U zult dan namelijk voor dat bedrag een aangifte van schuldvordering moeten doen in het faillissement. De kans dat u effectief iets zult recupereren, is echter klein. Uw vordering is nu eenmaal niet bevoorrecht wat betekent dat een aantal schuldeisers (zoals de fiscus, de RSZ, de banken die voor de door hen verleende kredieten bepaalde waarborgen namen,...) u voorgaan.

Probeer dan ook dergelijke voorschotten op de werken zoveel mogelijk te beperken. Beslist de curator het contract niet verder te zetten, dan kunt u strikt genomen eveneens een schadevergoeding vragen. Meestal loont dit echter niet de moeite aangezien u ook hiervoor een vordering zult moeten indienen in het faillissement en de kans vrij beperkt is dat u ook hiervan iets zult kunnen recupereren.

De aannemer was reeds aan de slag

Was de aannemer al begonnen met de werken op het moment dat deze failliet gaat, dan liggen de zaken moeilijker. Wat betreft het al dan niet verder zetten van het contract gelden in grote lijnen dezelfde regels als hierboven. Tenzij iets anders is voorzien in de aannemingsovereenkomst, maakt het faillissement dus niet automatisch een einde aan het contract.

Bovenop zal evenwel een afrekening dienen te gebeuren van de werken die door de aannemer al werden uitgevoerd op de werf en van de schade die u lijdt door het voortijdig stopzetten van het contract. Om een dergelijke afrekening op te maken, gaat u het best samen met uw architect en de curator aan tafel zetten om trachten te bepalen wat de 'waarde' is van de werken die reeds zijn uitgevoerd en waarbij een staat wordt opgemaakt van de stand van de werken.

Hebt u meer voorschot betaald dan wat werd uitgevoerd, dan zult u ook hier een schuldvordering moeten indienen in het faillissement. Is de waarde van de werken hoger dan wat u al betaald hebt, dan zult u aan de curator moeten bijbetalen. Het is dan wel zaak die betaling enkel te doen aan de curator en niet aan de aannemer (die failliet ging). Doet u dit laatste toch, dan is uw betaling immers niet geldig en riskeert u een tweede keer te moeten betalen, ditmaal aan de curator.

Hebt u een vordering op het faillissement, dan is ook hier de kans vrij klein dat u iets zult recupereren. Valt u onder de Wet Breyne, dan staat u er iets beter voor. In dat geval heeft de aannemer namelijk in principe een borg moeten vastleggen ten bedrage van 5% van de totale aannemingssom. Dat bedrag kan u als bouwheer dan toekomen als u over een aanvaarde vordering beschikt tegenover de aannemer (en dit weliswaar maximaal ten belope van het bedrag van uw vordering).

Het kan ook gebeuren dat als de hoofdaannemer failliet gaat, een onderaannemer die bepaalde werken op uw werf uitvoerde zelf een factuur aan u stuurt. In dat geval betaalt u die maar beter niet. Hoewel een onderaannemer een zogenaamde rechtstreekse vordering heeft op een bouwheer voor werken die niet door de hoofdaannemer worden betaald, geldt dat niet meer bij een faillissement. Het is dan ook zaak om na een faillissement van de hoofdaannemer, enkel nog te betalen aan de curator. Doet u dat niet, dan riskeert u ook hier twee keer te moeten betalen: één keer aan de onderaannemer die u al betaalde en één keer aan de curator...

En na de werken?

Gaat uw aannemer failliet nadat de werken werden voltooid, dan zult u - als u nog niet alle rekeningen hebt betaald - aan de curator moeten betalen. Het is ook dan uit den boze aan de aannemer zelf nog stortingen te doen. Blijken er nog een beperkt aantal zaken niet in orde te zijn, dan kunt u vragen dat de curator die afwerkt (als die dat wil laten doen) of u kunt proberen een regeling te treffen waarbij u een 'korting' krijgt op de door u nog verschuldigde som. Van het bedrag dat u in mindering kunt brengen, kunt u dan meteen een andere aannemer betalen die alles in orde kan brengen.

Van een waarborg (bijvoorbeeld voor kleine verborgen gebreken of een tienjarige aansprakelijkheid) kunt u bij een faillissement niet meer genieten. Uw aannemer is nu eenmaal failliet en kan zijn waarborgverplichtingen niet meer nakomen.

Wie is de curator en hoe aangifte doen?

Indien u verneemt dat uw aannemer failliet is, dan is het zaak na te gaan wie de curator is. U kunt dat terugvinden in de bijlagen bij het Belgisch Staatsblad. U kunt een en ander elektronisch opzoeken via www.ejustice.just.fgov.be.

Eens u weet wie de curator is, kunt u met hem contact nemen en desgevallend een aangifte doen van uw schuldvordering in het faillissement. Een model van aangifte kan u vinden op www.lvz.be/modelbrieven. ?

Wat onthouden we?

? Tenzij er een andere regeling wordt overeengekomen, maakt een faillissement van uw aannemer niet automatisch een einde aan de aannemingsovereenkomst die u met hem afsloot. Zorg er dan ook voor dat er in de aannemingsovereenkomst een clausule staat dat die van rechtswege en zonder ingebrekestelling wordt ontbonden als uw aannemer failliet gaat.
? Is uw aannemer failliet, betaal dan - als u nog iets moet betalen - enkel nog aan de curator. Alleszins zijn betalingen aan de aannemer zelf of aan een onderaannemer uit den boze. Doet u dat toch, dan riskeert u twee keer te moeten betalen.
? Heeft uw aannemer al bepaalde werken uitgevoerd, dan is het zaak met de curator en uw architect tot een afrekening te komen. Hebt u teveel betaald, dan dient u een aangifte te doen in het faillissement.

Jan Roodhooft

Postcode

Onze partners