Toepassingsvoorwaarden van het verlaagd btw-tarief

29/01/08 om 23:06 - Bijgewerkt om 23:06

Bron: Ik Ga Bouwen

Voor sommige bouwwerken mag een verlaagd btw-tarief gehanteerd worden. Wat zijn de toepassingsvoorwaarden? En welke werken komen ervoor in aanmerking? Een overzicht.

Voor sommige bouwwerken mag een verlaagd btw-tarief gehanteerd worden. Wat zijn de toepassingsvoorwaarden? En welke werken komen ervoor in aanmerking? Een overzicht.

De meeste bouwwerkzaamheden waarbij btw moet voldaan worden, worden onderworpen aan een tarief van 21 % btw. Bepaalde werken kunnen echter, onder bepaalde voorwaarden, onderworpen worden aan een verlaagd tarief van 6 % btw. Zo bestaat er vanaf 1 januari 2000 een tijdelijke verlaging van 6 % voor bepaalde werken in onroerende staat en gelijkgestelde handelingen aan woningen van ten minste 5 jaar, die hoofdzakelijk tot privéwoningen worden bestemd. Normaal liep deze maatregel af eind 2005. Begin 2006 werd deze maatregel echter na heel wat discussie verlengd tot 31 december 2010.

Toepassingsvoorwaarden

Opdat men van deze maatregel zou kunnen genieten, moet aan een aantal voorwaarden voldaan worden. Zo komen voor het verlaagd tarief van 6 % slechts de werken in aanmerking, die uitdrukkelijk omschreven zijn bij Koninkijk Besluit. Daarnaast moet aan een aantal bijkomende voorwaarden voldaan worden:

De woning waarop de werken betrekking hebben, moet ten minste vijf jaar in gebruik zijn op het moment dat de eerste btw 'opeisbaar' wordt.

De woning moet bovendien na de werken hoofdzakelijk aangewend worden als privé-woning. Hoofdzakelijk dit betekent voor meer dan de helft.

De werken moeten daarbij steeds uitgevoerd worden door een geregistreerd aannemer.

Aan deze voorwaarde moet voldaan zijn op het ogenblik van het sluiten van het contract. Ook de factuur moet aan een aantal voorwaarden voldoen.

Voor welke werken?

Welke de werken zijn die in aanmerking kunnen komen voor het verlaagd btw-tarief worden in het Koninklijk Besluit nr. 20 van 20 juli 1970 opgesomd.

Ten eerste betreft het werken die renovatie, verbetering, omvorming, herstelling of onderhoud van een woning inhouden. Zo kunnen bijvoorbeeld uitbreidingswerken aan een bestaande privé-woning onder bepaalde voorwaarden onderworpen worden aan het verlaagd tarief.

Ten tweede kunnen werken die erin bestaan een roerend goed te leveren en het meteen op zodanige wijze te verwerken in het onroerend goed dat het zelf onroerend "uit zijn aard" wordt, aan het verlaagd tarief onderworpen worden. Zo kan bijvoorbeeld het leveren en plaatsen van vloeren of ramen in een bestaande woning onderworpen worden aan het verlaagd tarief.

Ten derde worden een aantal werken gelijkgesteld met werken in onroerende staat. Op deze handelingen kan het verlaagd tarief worden toegepast, zelfs als ze niet beantwoorden aan de definitie van werk in onroerende staat. Deze handelingen zijn uitdrukkelijk en limitatief opgesomd in het KB nr. 20: het plaatsen van alarmtoestellen tegen diefstal, gootstenen, wastafels, zuigkappen, de installatie van een centrale verwarming,... Ook de levering met plaatsing van luiken, rolluiken en rolgordijnen geplaatst aan de buitenzijde van het gebouw kan onderworpen worden aan het verlaagd tarief van 6 % btw.

Een aantal handelingen worden echter expliciet uitgesloten. Zo kan 'reiniging' van een gebouw niet genieten van het verlaagd tarief. Ook werken die geen betrekking hebben op de eigenlijke woning, zoals tuinaanleg en de

oprichting van afsluitingen, komen niet in aanmerking. Het is vooral deze laatste categorie van werken, nl. roerende goederen die door hun plaatsing en verwerking 'onroerend uit hun aard' worden, die aanleiding geeft tot discussie.

Een voorbeeld uit de praktijk

De rechtbank van eerste aanleg diende zich recent te buigen over de vraag of het verlaagd tarief van 6 % toepasselijk was op het plaatsen van zonweringen aan de binnenzijde van een woning. Zoals hoger gesteld wordt enkel de levering met plaatsing van luiken, rolluiken en rolgordijnen geplaatst aan de buitenzijde van het gebouw onderworpen aan het verlaagd tarief van 6 % btw. De levering van zonweringen aan de binnenzijde is niet expliciet in het KB nr. 20 opgenomen.

De vraag stelde zich of deze handeling toch zou kunnen genieten van het verlaagd btw-tarief. M.a.w. heeft het plaatsen van zonwering (roerende goederen) aan de binnenzijde van de woning tot gevolg dat deze zonwering zelf beschouwd kon worden als 'onroerend uit hun aard'? Van doorslaggevend belang daarbij is het begrip 'onroerende goederen uit hun aard'. Dit slaat immers op alle zaken die niet voor verplaatsing vatbaar zijn, o.a. de grond en al wat er aan vast zit (planten, gebouwen,...).

Specifiek voor de zonwering moest de rechtbank nagaan of deze juridisch ook als 'gebouw' kon worden gekwalificeerd door de plaatsing en verwerking ervan in de woning. Om deze vraag te beantwoorden laat de rechtspraak zich traditioneel leiden door twee criteria.

Een eerste, ouder criterium stelt dat als 'gebouw' kan worden beschouwd 'alle werk dat zodanig aan de grond vastzit dat het niet zonder schade kan worden verplaatst of verwijderd'. Op het plaatsen van zonwering langs de binnenzijde van het huis, zou het verlaagd tarief van 6 % btw dus niet van toepassing zijn. De geplaatste zonwering zou immers nadien probleemloos zonder breekwerk of beschadiging kunnen worden verwijderd.

Een tweede criterium is eerder subjectief. Het stelt dat de voorwerpen die met gebouwen 'duurzaam en gewoonlijk' verbonden zijn, met gebouwen moeten worden gelijkgesteld. De betrokkene moet de bedoeling hebben om de goederen op duurzame wijze met de grond (hier: woning) te verbinden. De rechtbank paste in casu dit criterium toe en oordeelde dat de betrokkene effectief de bedoeling had om de zonwering voor een langere tijd op dezelfde plaats te behouden, zodat het verlaagd btw-tarief van 6 % kon worden toegepast.

Over diverse andere leveringen met plaatsing werden gelijkaardige discussies gevoerd. Bijvoorbeeld met betrekking tot de levering met plaatsing van elektrische apparatuur (oven, microgolf, vaatwas,...) in een ingerichte keuken. De administratie neemt in dit geval echter aan dat het verlaagde tarief niet van toepassing is. Ook de levering en plaatsing van kasten levert problemen op. De levering en plaatsing van gewone kasten zal onderworpen worden aan een tarief van 21 %. De levering en plaatsing van opbergkasten die definitief geïncorporeerd worden in een daarvoor voorziene ruimte kunnen daarentegen eventueel wel onderworpen worden aan het verlaagd tarief. Het Hof van Cassatie heeft hier in een recent arrest van 13 mei 2005 zelfs nog aan toegevoegd dat de btw-administratie steeds zal moeten bewijzen dat het lager btw-tarief niet van toepassing is, indien een belastingplichtige zich hierop beroept. De bewijslast ligt zodoende bij de btw-administratie.

Of een bepaalde handeling aan het tarief van 6 % zal kunnen worden onderworpen is dus niet eenduidig. Het toepasselijk tarief zal veelal van de feitelijke omstandigheden afhangen.

Sven Vernaillen & Pieter Truyen, Advocaten bij GSJ-advocaten, Mechelsesteenweg 27, 2018 Antwerpen, 03 232 50 60.

Lees meer over:

Postcode

Onze partners