'Homans en Schauvliege moeten belofte houden: Vlaanderen moet dringend samenhuizen regulariseren'

18/02/17 om 09:03 - Bijgewerkt om 12:02

'Vlaanderen streeft naar een warme en duurzame samenleving. Samenhuizen kan daar een oplossing bieden', zegt Roland Kums van Samenhuizen vzw dat werd opgericht om de woonvorm te ondersteunen. 'Ministers Liesbeth Homans (N-VA) en Joke Schauvliege (CD&V) zouden dit gaan stimuleren, maar voorlopig is daar niets gebeurd.'

'Homans en Schauvliege moeten belofte houden: Vlaanderen moet dringend samenhuizen regulariseren'

© Getty Images/iStockphoto

Samenhuizen is een overkoepelend begrip voor woonvormen waarbij mensen ervoor kiezen een volledig huis of bepaalde ruimtes of faciliteiten te delen. 'Eigenlijk was daar al in de jaren '80 een hernieuwde belangstelling voor. Maar we merken dat samenhuizen de laatste jaren in een stroomversnelling is gekomen. Nederland en België zijn hier echt pioniers.', legt Roland Kums van Samenhuizen vzw uit. De organisatie werd in 2000 opgericht door vrijwilligers om prille projecten te ondersteunen door informatie te bundelen en mensen met elkaar in contact te brengen. Pas in 2011 werd de organisatie erkend als socioculturele beweging.

Delen

'Het is een misvatting dat cohousing een goedkoop alternatief is. De voornaamste drijfveren om samen te huizen liggen elders.'

Er zijn nog een aantal struikelblokken wanneer het op de regularisering van de woonvorm aankomt. 'De enige vorm van samenhuizen die wettelijk geregeld werd, is het zorgwonen zoals kangoeroewonen', zegt Kums. 'Daar werd aan erg strikte regels voldaan en bewoners kunnen nu samenwonen zonder het risico bijvoorbeeld bepaalde uitkeringen te verliezen. Dat is geweldig. Maar door de leeftijdsgrens op te trekken van 60 naar 65 jaar is de woonvorm alsnog minder toegankelijk geworden.'

'Dat terwijl samenhuizen dus heel populair is', gaat Kums verder. 'Uit verschillende studies is gebleken dat een kwart van de bevolking ervoor openstaat. Het pure huisdelen is vooral populair bij twintigers die voor kortere periodes huren. Tot de behoefte aan meer privacy de kop opsteekt of er kinderen bij komen kijken. Dan kan er naar cohousing gekeken worden, dat zijn doorgaans privéwoningen met gedeelde ruimtes of faciliteiten. Iets waar jonge gezinnen veel interesse voor tonen, maar ook bij oudere leeftijdscategorieën ingang vindt. Ouderen die alleen komen te staan, staan er vaker voor open om met dezelfde generatie een woning te delen of met verschillende zoals bij intergenerationele cohousing of het kangoeroewonen.'

Verandering laat op zich wachten

De populariteit heeft deels te maken met de crisis met onbetaalbare woningen als gevolg, meent Kums. 'Dat heeft een aantal mensen ertoe aangezet een woning te delen. Maar het is een misvatting dat cohousing een goedkoop alternatief is. De voornaamste drijfveren liggen elders.'

Die drijfveren blijken uit sociale en ecologische hoek te komen volgens een onderzoek naar samenhuizen uit 2010. 'We willen bijdragen aan een warme en duurzame samenleving in een Vlaanderen dat steeds dichter bebouwd wordt', verklaart Kums. 'Samenhuizen biedt een antwoord op de vereenzaming, maar ook op de constante vraag naar een kwalitatieve woonomgeving: een grote groep mensen snakt naar privacy én de luxe van bijvoorbeeld een grote tuin.'

'Maar dan moet Vlaanderen zelf ook helpen bijdragen tot zo'n samenleving', vindt Kums. 'De Vlaamse ministers van Wonen, Liesbeth Homans (N-VA) en Omgeving, Joke Schauvliege (CD&V) hadden beloofd de woonvorm meer te gaan stimuleren, maar tot nu toe lijkt daar bitter weinig te zijn gebeurd.'

Delen

'Het Steunpunt Wonen heeft vorig jaar een uitgebreide studie gepresenteerd aan minister Homans. Toch gebeurt er niets. Dat terwijl de verandering die we vragen echt realistisch is op korte termijn.'

'Het eerste wat we nu zien bewegen, is een initiatief van minister Homans: een proefomgeving om de knoop van de regelgeving hopelijk wat te ontwarren', legt Kums uit. 'Een decreet werd goedgekeurd in de Commissie Wonen en zou voor de zomer nog naar het parlement moeten. Het gaat over een oproep die gelanceerd zal worden waarbij woonprojecten kunnen worden ingezonden om ontheffing van bepaalde regels te vragen. Zij kunnen op die manier afwijken van de regels gedurende zes jaar. Wij hopen dat de regelgeving na die zes jaar dan in positieve zin zal zijn aangepast en dat we niet weer bij af zijn.'

Kums begrijpt vooral niet waarom de verandering zo op zich laat wachten. 'Op federaal niveau moet er gekeken worden naar sociale zekerheid en de rechten van mensen die samenhuizen. Maar het belangrijkste deel van de regelgeving is Vlaams. Er is nood aan een duidelijke definitie van samenhuizen in de Vlaamse Wooncode en Codex Ruimtelijke Ordening', aldus Kums. 'Het Steunpunt Wonen heeft vorig jaar een uitgebreide studie gepresenteerd aan minister Homans. Toch gebeurt er niets. Dat terwijl de verandering die we vragen echt realistisch is op korte termijn.'

Proeven van samenhuizen?

Op 20 en 21 mei openen bestaande en nieuwe woongemeenschappen hun deuren voor het grote publiek. Een uitgelezen kans om te ontdekken hoe de gemeenschappen de dingen aanpakken en contact te maken met starters en initiatieven die nog op zoek zijn naar nieuwe bewoners. Meer info op http://www.samenhuizen.be/samenhuizendag.

Postcode

Onze partners