Hulp bij lekkende kranen in de badkamer of het toilet

30/01/08 om 11:01 - Bijgewerkt om 11:01

Bron: Ik Ga Bouwen

Het komt bij iedereen wel eens voor: een druppende kraan of een waterlek in huis. Je riskeert waterschade en verlies van water.

Het komt bij iedereen wel eens voor: een druppende kraan of een waterlek in huis. Zaak is om snel op te treden. Anders riskeer je waterschade en nutteloos verlies van kostbaar water.

Drinkbaar water is goed op weg om een schaars en duur goed te worden. De prijs van drinkbaar leidingwater is de jongste jaren fel gestegen en zal hoogstwaarschijnlijk nog stijgen. Niet voor niets wordt water het 'blauwe goud' genoemd. Alleen dat al is reden genoeg om er zuinig mee om te springen en 'verlies' te beperken. Als je weet dat door een lekkende kraan of lekkend toilet tot zo'n 2000 liter water per jaar verloren kan gaan, dan weet je ook dat snel optreden bij waterlekken belangrijk is. Het is meestal een eenvoudig werkje dat vlug klaar is, op voorwaarde dat je snel de juiste dichtingen vindt. En je kan meteen van de gelegenheid gebruik maken om kraanzeefjes en douchekoppen te ontkalken met een beetje azijn.

Lekkende kranen

Problemen met kranen komen het meest voor. Niet onlogisch, want de meeste kranen worden meerdere keren per dag gebruikt.

De kranen die momenteel het meest gebruikt worden, zijn de eenhands keramische mengkranen, al dan niet thermostatisch geregeld. Door de hendel naar links of rechts te draaien regel je de mengtemperatuur en door de kraan naar boven (open) of naar beneden (dicht) te duwen regel je het debiet. Bij deze kranen worden twee keramische schijven gebruikt als afsluitstukken. Die zijn zeer slijtvast en goed bestand tegen kalkafzetting. Kranen uit de midden- tot hogere prijsklasse zullen daarom ook zonder problemen jaren meegaan.

Aan de andere kant vinden we de klassieke kranen die ofwel enkelvoudig zijn (één kraan voor warm water, één kraan voor koud water) ofwel dubbel (mengkraan). Een mengkraan heeft één kraan (meestal de linkse) voor warm water en één voor koud water (rechts). Kranen, of het nu enkelvoudige of mengkranen zijn, hebben altijd dezelfde functie, namelijk het regelen van het debiet van de waterstroom: van nul tot maximum.

De meeste van die kranen werken met een afsluitmechanisme dat op een bout lijkt met onderaan een dichtingsrubber. En het is dit rubbertje dat problemen kan geven in geval van slijtage. De oplossing bestaat erin de dichting te vervangen.

De bolkraan wordt dikwijls gebruikt als stopkraan in een circuit, maar je vindt hem ook in een uitvoering als tuin- of garagekraan. De hendel kan slechts over 1/4 toer gedraaid worden. Het afsluitmechanisme bestaat uit een doorboorde bol (vandaar de naam). Staat de boring parallel aan de stroomrichting van het water dan staat de kraan open; staat de boring dwars op de stroomrichting dan staat de kraan toe. Deze kranen kunnen niet gerepareerd worden. Vervangen is hier de aangewezen oplossing.

De 3/4 toer kraan is te vergelijken met een klassieke kraan en wordt gebruikt als tuin- of garagekraan. De demontage van deze kraan is licht anders: je draait eerst het uitstekende bedieningshendeltje los en dan kan je de kraan volledig los draaien om bij het dichtingsringetje te komen.

Vervangen van de dichting: een handleiding

Begin met het dichtdraaien van de stopkraantjes. Daarna draai je de te repareren kraan half open.

Het vervangen van de dichting op zich is geen probleem. Het moeilijkste deel van de operatie is het verwijderen van de bedieningsknop. Die kan namelijk gewoon geclipst (vastgeduwd met een clipssysteem) zitten op het kraanbinnenwerk (en dan kan je hem er gewoon aftrekken) of hij is erop geschroefd. In het tweede geval moet je het plastic afdekkapje (blauw voor koud water, rood voor warm) verwijderen. Meestal kan je dat voorzichtig lospeuteren zonder het plastic te beschadigen. Daaronder zit een schroef die je moet losdraaien, waarna je de knop er kan aftrekken.

Vervolgens draai je het kraanbinnenwerk los met een platte steeksleutel. Tussen kraanbinnenwerk en kraanhuis zit ook een dichting: beschadig die niet, dan kan je hem meestal opnieuw gebruiken. Onderaan het binnenwerk zit de eigenlijke dichting, meestal een rubberen plaatje. Dit plaatje kan gewoon op een metalen staaf vastzitten of is er soms met een moertje op vastgeschroefd. Neem het oude rubbertje mee naar de winkel en koop er enkele exemplaren van. Er bestaan zoveel soorten en maten dat je best geen assortimentendoos dichtingen koopt. Koop enkel die exemplaren die passen bij jou kraan (of kranen) en bewaar die met duidelijke vermelding voor welke kraan ze bestemd zijn.

Nu monteer je alles weer in omgekeerde volgorde, opent de stopkraantjes één voor één (bij een mengkraan tenminste), kijkt of er geen lekken zijn en dan kan je de kraan weer gewoon gebruiken.

Opmerking: Als je handig bent, duurt zo'n operatie ongeveer een halfuur voor een dubbele kraan. Doe dit werk bij voorkeur op een moment dat de winkels open zijn. Als je dan onvoorzien nog eens terug moet naar de winkel omdat de dichting toch niet echt de goeie maat heeft, dan kan dat nog dezelfde dag!

Lekken aan het toilet

Ook toiletten kunnen lekken. Er zijn twee mogelijkheden: ofwel sluit het toevoermechanisme van het water niet voldoende af, ofwel is er een lek aan de dichting tussen de afvoer en het reservoir.

Indien de toevoer niet voldoende afsluit, dan zal er langzaam water in het reservoir bijkomen. Gelukkig kan dit geen kwaad voor de inrichting: het overtollige water loopt via de veiligheidsoverloop in het toilet. Het kan wel lelijke kalksporen in het toilet geven en in ieder geval is het een onnodig verlies voor je budget en voor het milieu. Er bestaan zoveel verschillende systemen voor het vullen van het reservoir dat het niet mogelijk is duidelijke richtlijnen te geven. Ken je het merk van het spoelmechanisme dan kan je in de vakhandel de gewenste dichting kopen. Anders dien je het mechanisme te demonteren en mee te nemen naar de winkel om het gewenste onderdeel te kunnen kopen.

Lekt de dichting tussen afvoer en reservoir van een toilet met opgebouwde spoelbak?.watertoevoer naar het reservoir af. De spoelbak (of reservoir) is met twee bouten en vleugelmoeren vastgezet op het toilet. Draai die vleugelmoeren los, neem de dichtingsring weg (grote rubberen ring) en koop een dichting van dezelfde afmetingen. Daarna alles opnieuw bevestigen.

Warmwaterproductie

In een boiler (op aardgas of elektriciteit of gecombineerd met de centrale verwarming) wordt het water opgewarmd. Bij het opwarmen zet dit warme water uit. Om overdruk te vermijden, is op de boiler een veiligheidsventiel aangesloten dat enkele druppels water zal laten ontsnappen waardoor de overdruk wegvalt. Dit veiligheidsventiel is met behulp van een speciaal tussenstuk aangesloten op de afvoerleiding. Door kalkvorming kan dit veiligheidsventiel doorlopend blijven druppelen: zo verlies je niet enkel water maar ook energie (het water dat wegloopt is immers warm water!). Alle fabrikanten raden aan om regelmatig het ventiel even te laten werken (voor details: zie de handleiding van het toestel) om de kalk weg te spoelen. Helpt dit niet, dan moet je een nieuw veiligheidsventiel (laten) plaatsen.

Opgelet: Probeer nooit om de klep te blokkeren: de kans bestaat dan dat het reservoir of de leiding zou barsten door de te grote druk.

Verwarming

De centrale verwarming op aardolie of aardgas verdeelt warmte door het ganse huis met behulp van warm water. Ook hier kunnen er zich problemen voordoen. Je kan makkelijk weten of er lekken zijn als je te dikwijls water moet bijvoegen in het systeem. De drukmeter in de buurt van de ketel verwittigt je dat je moet bijvullen. Het systeem is wel te complex voor de doe-het-zelver: contacteer je verwarmingsspecialist als er zich problemen voordoen.

Bij een nieuwe installatie is het normaal dat je de radiatoren moet ontluchten: vers water bevat immers opgeloste lucht die zal vrijkomen en zich zal ophopen in de radiatoren. Sommige verwarmingssystemen zijn uitgerust met automatische ontluchters. Is de lucht verdwenen uit de radiatoren dan zal de druk in het systeem dalen en moet je bijvullen. Ook als je manueel ontlucht hebt, zal de druk gedaald zijn en moet je bijvullen. Dit kan nogal eens gebeuren bij het begin van het verwarmingsseizoen.

Bij het afkoelen van de installatie zal de druk eveneens dalen, maar die zal dan opnieuw oplopen als het systeem weer opwarmt.

Panikeer dan ook niet te snel. Wacht een dag of twee, tenzij de druk zo snel daalt na het bijvullen dat het werkelijk abnormaal is. Dan kan het uitzettingsvat kapot zijn (minst erge geval) of er is een lek aan één van de radiatoren of aan de leidingen. Alleen de vakman kan hier het probleem oplossen.

Lekkende leidingen

Lekken in de waterleiding zijn eerder uitzonderingen. Wat wel soms gebeurt is dat onzichtbare, ingebouwde leidingen doorboord worden bij het boren in de muur of de vloer bij werken. Om dit te voorkomen zijn er handige leidingzoekers in de handel waarmee je die 'onzichtbare' leidingen kan detecteren: een nuttige aankoop als je zelf wil knutselen in je woning. In vergelijking met de kostprijs van het vervangen van een doorboorde leiding (en het vervangen en herstellen van alle afwerkingen aan muren of vloeren) is het een verwaarloosbare uitgave.

Tekst: Jef Sels

Ik ga Bouwen & Renoveren

Extra Vorstschade en lekken

Als water bevriest dan zet het uit. Toch blijft het ijs mooi in de leidingen en kranen zitten. Pas wanneer het gaat dooien, ontdek je de lekken die hierdoor zijn ontstaan. Voorkom dit! Pak alle leidingen die in koude onverwarmde ruimtes liggen goed in met isolatiemateriaal voor de winter eraan komt. Buitenkranen zijn meestal voorzien van een stopkraan met aftapkraantje: na het afsluiten van de stopkraan draai je de buitenkraan open en laat je de leiding leeglopen via het aftapkraantje.

Stopkraantjes

Stopkraantjes zijn handig: ze worden meestal in de leidingen geplaatst net voor een kraan (badkamer, keuken, toilet,...) en laten toe om de watertoevoer af te sluiten als er werken moeten uitgevoerd worden. Alleen blijken deze stopkraantjes (vooral die in de warmwaterleiding) vaak zo vastgekoekt te zitten door kalkaanslag dat er geen beweging meer in te krijgen is. Nagenoeg alle alle doe-het-zelfboeken zullen je vertellen dat je die kraantjes regelmatig moet toe- en opendraaien, maar in praktijk gebeurt dat zelden, met het bekende gevolg. Plaats daarom steeds stopkraantjes van goede kwaliteit die een zekere kracht kunnen verdragen: vastzittende kraantjes kan je slechts met gereedschap losdraaien en de goedkope uitvoeringen moeten na deze behandeling meestal vervangen worden.

Waterslag

Waterslag is een fenomeen dat zich kan voordoen in een drinkwaterinstallatie als de druk voldoende hoog is. Wordt een kraan te snel dichtgedraaid dan zal door de inertie het water nog doorlopen en een hoorbare knal geven in de leiding. Die kan zelfs gaan trillen en soms kunnen verbindingen loskomen. Dit zeer snel afsluiten gebeurt meestal met elektromechanische afsluiters zoals die voorkomen in was- en afwasmachines. Heb je dit voor dan kan je een drukverminderaar (laten) plaatsen aan het begin van je installatie.

Lees meer over:

Postcode

Onze partners