Architectuur vol kleur

30/01/13 om 12:06 - Bijgewerkt om 12:06

Bron: Ik Ga Bouwen

Samen met tal van andere aspecten, duikt kleur vandaag opnieuw op als een onmisbare component van het architecturaal concept in het stadslandschap. Kleur benadrukt en transformeert volumes en onze perceptie daarvan. Als veelzijdig materiaal speelt kleur met de kwaliteiten van de constructie die ze markeert, ritmeert en structureert.

Architectuur vol kleur

© Thinkstock

Samen met tal van andere aspecten, duikt kleur vandaag opnieuw op als een onmisbare component van het architecturaal concept in het stadslandschap. Kleur benadrukt en transformeert volumes en onze perceptie daarvan. Als veelzijdig materiaal speelt kleur met de kwaliteiten van de constructie die ze markeert, ritmeert en structureert.

Kleur geeft betekenis, integreert, valoriseert en profileert de identiteit. De eigenschappen die kleur worden toegedicht zijn dan ook ingegeven door de geografie, de geschiedenis, de tradities en de materialen van het land of de streek waar de bouwwerken staan ingeplant. Alle onderzoek en ontdekkingen op het vlak van de polychromie in oude gebouwen tonen trouwens aan dat kleuren in de Griekse, Egyptische of gotische kust steeds werden gezien als een noodzakelijke aanvulling op de vormgeving en de architectonische decoratie. Sommige architecten - zoals de Mexicaanse architect en kleurendeskundige Luis Barragán, die kleur echt gebruikt om zijn architectuur tot volle expressie te brengen - definiëren kleur als een essentieel onderdeel van hun architectuur. Anderen gebruiken kleur om contrasten te versterken of af te zwakken en spelen met volle en open vlakken.

Wit versus kleur

In de voorbije twintig jaar, na de jaren tachtig, voerde onder impuls van monochromie architecturale soberheid min of meer de boventoon. Grote witte volumes, ruw beton, staal en glas hielden kleuren in de architectuur op afstand. Toch waren er ook uitzonderingen op die regel, uitzonderingen die vaak werden beschouwd als origineel of ronduit waanzinnig. Denk maar aan de Reversible Destiny Lofts in Tokyo, een ontwerp van de architecten Shusaku Arakawa en Madeline Gins uit 2005: een adembenemend gebouw dat opgetrokken lijkt uit een amalgaam van afwisselend vierkante en ronde vormen, als ludieke boxen in felle kleuren.

Talloze architecten zijn meer gematigd en 'herontdekken' kleur tegenwoordig als een reële meerwaarde voor hun architectuur. In openbare gebouwen wordt met kleuren de (grafische) identiteit van, bijvoorbeeld, bedrijven weergegeven. Kleuren kunnen bezoekers ook oriënteren en informeren.

Kleur en integratie

Wie zich aan kleur waagt, mikt op een grote impact waarbij kleuren de identiteit van een gebouw mee bepalen. Kleur hertekent vormen, speelt met licht en benadrukt contrasten, en trekt op die manier de aandacht. Toch moet er tevens rekening worden gehouden met de natuurlijke omgeving waarin wordt gebouwd, en met de daaraan verbonden uitdagingen. In het geval van een historische stad, bijvoorbeeld, worden kleuren eerder discreet ingewerkt. Een mooi voorbeeld daarvan is het project van architecten Hawkins/Brown, winnaar van de Wan Awards Colour in Architecture 2011. Het betreft een universiteitsgebouw van Oxford, bekleed met stroken glas in niet minder dan 36 tinten van paars en oranje. Iets verder van bij ons maar volgens een gelijklopende filosofie, experimenteerde het Australische bureau Elenberg Fraser met de zintuiglijke effecten van kleuren in de A'Beckett Tower in Melbourne, gehuld in een veelkleurig patchwork van zonwerende lamellen.

Dichter bij huis, in het Franse Saint-Étienne, koos architect Manuelle Gaudrand ervoor om de gevels van La Cité des Affaires die hoge thermische prestaties garanderen, te onderscheiden met opvallende zilveren en transparante schubben in een uitgesproken, felgele kleur. Het kleurrijke karakter van die projecten bewijst - net als het werk van het Duitse architectenduo Louisa Hutton en Matthias Sauerbruch - dat kleur ruimte schept voor een vrijheid van denken, handelen en reflecteren vóór ze zich visueel aan ons opdringt via ongebruikelijke contrasten met de externe omgeving. Zo beïnvloedt kleur onze kijk op het stedelijke landschap.

Stephan Debusschere

Postcode

Onze partners