Meer daglicht door het dak

Daglicht. Het zomerse ochtendlicht, het grijze licht tussen de wolken, of een laatavondschaduw die in de woonkamer speelt ... Wat het ook is, natuurlijk licht is belangrijk. Wij spraken twee architecten over licht, meer specifiek over het zenitale licht dat door platdakvensters valt. Karolien Vanmerhaeghe van STUDIOLO Architectuur en Ewoud Saey. Het zou een neutraal artikel worden, maar beide architecten kijken wel eens in hun professionele VELUX-farde om er een gepast model uit te kiezen voor hun klanten.

Meer daglicht door het dak

"Zenitaal licht is goddelijk licht. "Alvorens over te gaan tot de concrete architectuurpraktijk springt Saey op de esoterische boot. "Licht is belangrijk voor het gemoed, het geeft positieve energie. Langs de andere kant moet de donkere zijde ook bestaan." We horen yin en yang aankomen, maar Saey haalt er architectuurtheoreticus Christopher Alexander bij. "Hij had het er in de jaren 70 al over: hoe het bijna onmogelijk wonen is in een glazen huis, omdat de mens ook behoefte heeft aan intieme plaatsen. De plekken met veel licht - ook nog volgens Alexander - zijn de plaatsen die de bewoner door zijn woning leiden. Daarom moet er ook contrast zijn tussen enerzijds de plekken met daglicht en anderzijds de eerder 'beschutte' ruimtes." Op internet vinden we een pdf van Alexanders 'A Pattern Language', een pil van meer dan duizend bladzijden over 'steden, gebouwen en het bouwen'. Als we hem moeten geloven, moeten we de muren van de ruimten onder een platdakvenster een warme kleur geven, omdat het directe hemellicht anders te koud is. Het is dat u het weet.

Delen

Zenitaal licht is een goddelijk licht.

De lucht zien

En hoe zit het met de praktijk? Het gaat over de lucht zien, de zon, het gaat over de oneindigheid van het zicht dat u hebt. Vanmerhaeghe: "Een gevelraam heeft zijn kwaliteiten, maar het zicht is toch altijd gelimiteerd. In een stadstuin hebt u een tuinmuur waar u tegen opkijkt en op de hogere verdiepingen wordt een horizontaal zicht meestal wel belemmerd door andere gebouwen. Een eindeloos verzicht hebt u enkel met een platdakvenster."

Beide architecten gebruiken de platdakvensters vooral omdat het een zeer praktische oplossing is. Ze is niet duur en laat toch veel licht binnen. Saey: "Ik heb veel projecten in de stadskern, in de binnenstad, waar de percelen meestal zeer smal en diep zijn. En dan is het zeer moeilijk om bijvoorbeeld op zeven meter van de voor- of achtergevel nog voldoende licht te krijgen om een kwalitatieve woning te ontwerpen. Vanmerhaeghe: "U kunt dan - wanneer het over een nieuwe achtergevel gaat, en als het binnen de stedenbouwkundige voorschriften past - een hoge, beglaasde gevel creëren, maar zelfs dat is niet altijd voldoende."

Meer daglicht door het dak

Met zo'n groot raam is het niet altijd evident om te voldoen aan de nieuwe regelgeving wat betreft passiefbouw. Saey: "De raamopeningen mogen niet te groot zijn en dan is een platdakvenster de ideale oplossing om een aangename, lichte woning te ontwerpen. U moet rekenen dat u voor voldoende daglicht een gevelraamopening nodig hebt die 1/5 van de oppervlakte van de vloer is. Met zenitaal licht hebt u maar 1/12 van de vloeroppervlakte nodig. Dat scheelt dus ook op de prijs."

Delen

Het gaat over de lucht zien, de relatie met de zon, de oneindigheid van het zicht dat u hebt.

Mooi & niet duur

Ook voor Vanmerhaeghe en haar klanten is de prijs soms een beslissende factor om voor een platdakvenster te kiezen: "Een geprefabriceerd platdakvenster is een goede en niet te dure oplossing om zenitaal licht in de woning te krijgen. Een architect kan een dakopening wel detailleren en helemaal op maat laten uitvoeren. Maar zo'n technisch hoogstandje is niet altijd gemakkelijk om te laten maken en de prijs ervan is aanzienlijk duurder. Daarnaast bent u met een geprefabriceerd element, dat aan binnen- en buitenzijde perfect is afgewerkt, zeker van de kwaliteit."

Of platdakvensters toch vooral als lelijk worden ervaren ... Vanmerhaeghe: "Ik denk dat de banaliteit daarvan gemakkelijk op te lossen is. Eenvoudig door de vensters te combineren. Plaats er enkele op een rij en u krijgt direct een ander zicht en het kan zelfs een opvallend architecturaal element worden. Afhankelijk van de creativiteit van de architect is er veel mogelijk." En dan schakelt Vanmerhaeghe even over op een technischer niveau. Voor de kenners. "U kunt bijvoorbeeld de houten roostering van uw platte dak laten doorlopen onder een platdakvenster. Op die manier wordt het licht iets zachter en ontstaat er binnen op de muren een mooi schaduwspel."

Dakramen hoeven vandaag in principe niet geopend te worden, omdat bijna overal het ventilatiesysteem C of D wordt gebruikt. Om naast 'echt' zenitaal daglicht, ook wat 'echte' buitenlucht in de woning te krijgen is het elektrisch openingssysteem met touchscreenbediening een handige oplossing om hoge dakramen te openen ... Ik zie het zo voor me: vanuit mijn bad naar de sterren kijken - even 'bliepen' - en een zwoel nachtbriesje speelt al over mijn natte lijf. Heerlijk, laat de zomer maar komen.

Meer info? www.velux.be/nl/uitbouw

Lees hier de andere artikels van dit dossier.

Lees meer over:

Postcode

Onze partners