Een nieuwe entree in beton

Omdat de voorgevel dreigde in te storten, waren de eigenaars van een woning in Haspengouw verplicht om belangrijke renovatiewerken te starten. De architect koos - zowel om structurele als om esthetische redenen - voor beton. In een streek waar baksteen heerst, is dat een heuse cultuurschok.

Een nieuwe entree in beton

© foto's: Atelier d'architecture Alain Richard

Deze eengezinswoning bevindt zich op een perceel dat steil afhelt tot aan de straat. Ze ligt dus wat hoger en geniet daardoor van een heerlijk vrij uitzicht over het typische weidelandschap van het Luikse Haspengouw. Deze idyllische inplanting kreeg een zure bijsmaak zodra zich scheuren manifesteerden in voor- en topgevel. "Er kwamen voortdurend nieuwe barsten, en ze werden vooral breder. Daarom gingen we aankloppen bij een architect", vertelt de eigenaar. Die architect vond de toestand voldoende alarmerend om op zijn beurt te rade te gaan bij een stabiliteitsingenieur. Het verdict was onherroepelijk: snel en radicaal ingrijpen, zoniet zou de gevel gewoon omvallen naar de lager gelegen straat en daarbij een deel van de woning meesleuren...

"In een eerste fase waren stabilisatiewerkzaamheden prioritair: ze hielden in dat de voorgevel ondermetseld werd, en daarvoor was dan weer de afbraak vereist van de muur in breuksteen en van de trap die langs de voorgevel liep, maar ook van de ingang van de woning die eveneens op instorten stond", verduidelijkt Bernard Jérôme, de architect die het project leidde namens architectenbureau Alain Richard.

Gezien het delicate karakter van de ingreep moest de aannemer stap voor stap te werk gaan. Om te voorkomen dat de woning zou wegzakken, moesten onder het gebouw sleuven van een meter breed worden gegraven waarin betonnen wanden werden gegoten. Dit werd om de meter herhaald tot het geheel gestabiliseerd was.

Als een soort belvédère

"Elk nadeel heb z'n voordeel", zei ooit een groot voetballer... In dit specifieke geval - en vermits de voorgevel hertekend moest worden - stelde de architect voor om te breken met het oude gebouw en een nieuwe entree te bouwen in de vorm van een gekantelde 'U' in zichtbeton die aanleunt tegen de zijgevel van de woning. "Deze forse architecturale ingreep bood diverse voordelen. Om te beginnen structureel: door de robuustheid van het beton fungeert de aanbouw, die achteraan voor de helft ingegraven zit, als grondkerende constructie en is ook de stabiliteit van het nieuwe volume verzekerd. Verder ook esthetisch, want door slechts één materiaal te gebruiken is een uniforme afwerking mogelijk. Die oogt bovendien licht en discreet- iets wat je misschien niet meteen zou verwachten van beton."

Een nieuwe entree in beton

© foto's: Atelier d'architecture Alain Richard

Wel moest een afwijking worden aangevraagd bij de stedenbouwkundige diensten van de gemeente. Beton is hier immers absoluut een vreemde eend in de bebouwde omgeving. "Dat stelde echter geen enkel probleem omdat de aanbouw - die nochtans duidelijk contrasteert met het hoofdvolume waartegen hij zich ontvouwt - nergens ermee in conflict gaat. Integendeel." De enige vereiste betrof de reconstructie van de muur in breuksteen, exact op de plaats van de vroegere. De muur aan straatzijde werd dus opnieuw opgetrokken met gerecupereerde natuursteen, met daarachter een muur in Stepoc (holle stapelblokken en wapeningsstaven - droog gestapeld en vervolgens volgestort met beton). Met het oog op de homogeniteit met de aanbouw werd de nieuwe trap naar de entree ook aangelegd in ter plaatse gestort beton.

Een ingreep die tegelijk coherent en gediversifieerd is

Het betonnen volume boven de breuksteenmuur oriënteert de bezoekers gastvrij naar de ingang die, gekadreerd op het landschap, een schitterend uitzicht biedt op de lager gelegen vallei. Het geheel heeft iets weg van een belvédère. De eigenaars tonen zich zeer tevreden over de ingreep: zij zijn opgetogen over deze mix van stijlen die hun woning een zeker uniek cachet verschaft. "Het wekt de nieuwsgierigheid van de buurt. Het gebruik van ruw beton is dan ook ongewoon in dit uiterst landelijke decor waar je enkel baksteen en pleisterwerk ziet. Mensen vragen ons geregeld wanneer en hoe we die betonnen doos gaan bekleden...

Een nieuwe entree in beton

© foto's: Atelier d'architecture Alain Richard

Maar dat willen wij absoluut niet!" Terecht, want deze ingreep vormt tegelijk een coherent én gediversifieerd geheel. Het betonnen volume maakt een elegante overgang mogelijk tussen de ingangspartij met haar sterke minerale lading en de tuin waar het vegetale overheerst, maar ook tussen de materialen waaruit de woning bestaat: de gevel in baksteen, de muur in breuksteen en de binnenkant van de 'U' met een afwerking in afzeliahout dat afsteekt tegen het beton.

Meer info op www.infobeton.be

Lees hier alle artikels van dit dossier.

Postcode

Onze partners