Overzicht van betaalbare ventilatiesystemen

29/01/08 om 22:04 - Bijgewerkt om 22:04

Bron: Ik Ga Bouwen

De lange hete zomer en het al even warme najaar maakten het nog maar eens duidelijk: een frisse, goed geventileerde woning is geen overbodige luxe.

De lange hete zomer en het al even warme najaar maakten het nog maar eens duidelijk: een frisse, goed geventileerde woning is geen overbodige luxe. Laat je niet meteen afschrikken door de soms hoge prijzen, want er zijn wel degelijk goede en betaalbare systemen op de markt. Een overzicht.

Om te koelena. Ventileren

Om je woning koel te houden, te zorgen voor een gezond en comfortabel binnenklimaat en daarbij rekening te houden met energieverbruik, is een geïntegreerd en gecontroleerd ventilatiesysteem ongetwijfeld de beste keuze. Een ventilatiesysteem zorgt dat er verse lucht binnenkomt in de droge ruimtes (leefruimte, slaapkamers), dat er een doorvoer is van deze lucht via een spleet in of onder de deur en dat de gebruikte en vochtige lucht tenslotte uit de ruimtes wordt afgevoerd. De aan- en afvoer van de lucht kan op natuurlijke wijze en/of mechanisch gebeuren. Een schema van de mogelijkheden:

Systeem A is eenvoudig, het is een beperkte investering en vraagt bijna geen onderhoud. Maar het werkt wel moeizaam bij mistig weer en je hebt verticale afvoerkanalen met een grote diameter nodig en dat is niet altijd mogelijk.

Systeem B wordt bijna nooit toegepast

Systeem C is eenvoudig: verse lucht wordt aangevoerd via roosters in de ramen. De afvoer-kanalen zijn kleiner en moeten niet verticaal lopen zoals bij systeem A. Maar er is wel een continue afvoer van warme lucht en dat betekent energieverlies.

Renson biedt een energiezuinige variant op dit systeem: de afvoermonden in de natte ruimtes passen zich aan in functie van uw aanwezigheid en/of de vochtigheidsgraad.

Systeem D heeft het voordeel dat zowel de toevoer als de afvoer gecontroleerd wordt. De verse en frisse lucht kan bijvoorbeeld aangezogen worden via een grondbuis en dat kan in de zomer zeer welkom zijn.

Je investeert wel meer dan bij de andere systemen en verbruikt meer energie. Een energiezuinige variante op systeem D compenseert het meerverbruik aan energie door een warmtewisselaar naast de ventilator te plaatsen. Die haalt de warmte uit de verbruikte lucht en geeft die af aan de aangevoerde frissere lucht. Dit voordeel verdwijnt echter tijdens zomerse hittegolven, omdat de aangevoerde lucht al warm is en het onlogisch zou zijn die nog verder op te warmen. Het is dan ook een goed idee om te investeren in een systeem met bypass waarmee de warmtewisselaar op warme zomerdagen kan worden uitgeschakeld.

Intensieve ventilatie 's nachts

Voor welk soort ventilatie u ook kiest (natuurlijke of mechanische), de lucht die op warme zomerdagen in huis binnenkomt, doet de binnentemperatuur eerder stijgen. U kan uw permanent ventilatiesysteem dan ook beter aanvullen met intensieve ventilatie tijdens de nacht. Hoe werkt dit precies? Over het algemeen is het 's nachts koeler dan overdag. Om uw woning af te koelen, volstaat het om er grote hoeveelheden koelere nachtlucht in te laten circuleren (tussen 5 tot 10 keer de normale hoeveelheid lucht). Op die manier koelt niet alleen de lucht binnenshuis af, maar daalt ook de temperatuur van inerte wanden, die in de loop van de dag veel warmte absorbeerden. Zo is uw huis 's ochtends frisser en klaar om tijdens de dag opnieuw warmte op te nemen. Zet daarom een aantal ramen wagenwijd open om voldoende luchtcirculatie te creëren. Uiteraard mag u uw eigen veiligheid niet in het gedrang brengen! Kies geen ramen die makkelijk bereikbaar zijn en voorzie de ramen die u met het oog op een intensieve ventilatie open laat van een beschermingsrooster met vliegenraam. Dit rooster schermt de doorkijk naar het open raam af en houdt insecten buiten. Nóg belangrijke aspecten zijn uw comfort en uw gezondheid: gebruik voor het creëren van een luchtstroom niet de ramen in de slaapkamers.

b. Airco

Een comfortabele leefruimte heeft een behaaglijke temperatuur, zuivere lucht en de juiste vochtigheidsgraad. Airconditioning zuigt de lucht in een kamer af, stuurt die door een koelbatterij en blaast de koudere lucht opnieuw de kamer in. Je krijgt zo een constante temperatuur en de vochtigheidsgraad verlaagt. Binnen airconditioning kunnen we in hoofdzaak twee grote systemen onderscheiden:

Monoblocsysteem

Bij een monoblocsysteem bevindt alles zich in één toestel: de compressor, de condensator en het koeltoestel. Je kan kiezen voor een vast toestel dat onder een raam of aan de muur wordt bevestigd (installatie vraagt meestal wat breekwerk). Ofwel kies je voor een mobiel toestel dat je kan plaatsen waar je wil. De plaatsing is relatief eenvoudig, maar dit soort toestellen maakt vrij veel lawaai, het koelvermogen is beperkt en ze verbruiken vrij veel energie.

Splitsysteem

Splitsystemen hebben een buitenunit (met de compressor-condensorgroep) en een binnenunit (koeltoestel zelf). Een vaste airco-installatie is altijd een splitsysteem. Zo'n systeem heeft een binnen- en een buitentoestel, een gesloten circuit koperen leidingen, elektrische bekabeling en condensafvoer. Door de koperen leidingen, die de binnen- en buitenunit met elkaar verbinden, vloeit koelmiddel. Bij het koelen wordt de warmte aan de ruimte onttrokken en buiten afgegeven. Je kan makkelijk 5 binnenunits op 1 buitenunit aansluiten: ideaal als je meerdere ruimtes van koeling wil voorzien en de temperatuur van elke ruimte kan afzonderlijk geregeld worden.

Vaste splitsystemen zijn relatief duur maar daar staat een goed koelvermogen tegenover. Ze zijn bovendien bijna geluidloos. De binnentoestellen zijn compact en kunnen vrij onopvallend bevestigd worden. De meeste airconditioningunits hebben afstandsbediening en beschikken over veel opties: extra geluidsreducerende elementen, energiezuinige opties en zelfs ook slaapbevorderende functies. Ze zijn perfect integreerbaar in een domoticasysteem.

c. De omgekeerde warmtepomp

Een warmtepomp is een energiezuinige manier om je woning te verwarmen. Ze werkt op lage temperaturen en zal daarom meestal werken met vloer- of wandverwarming. Is zo'n verwarming dan niet strijdig met het principe van koeling? Nee, want zo'n warmtepomp kan er ook voor zorgen dat er wanneer het warm is koud water in de plaats van warm water door de leidingen stroomt. Zo krijg je nooit een opslag van grote warmte in vloeren, wanden en meubels. En aangezien je toch al betaald hebt voor de installatie van toestellen en leidingen, vraagt dit geen grote meerkost.

De Altherma warmtepomp van Daikin biedt de mogelijkheid om te warmen in de winter en te koelen in de zomer. Dit systeem is energiezuinig en vraagt weinig extra investering omdat je in principe al alles in huis hebt.

Zonwering

Onze moderne woningen hebben vaak grote glaspartijen en dat heeft veel voordelen: gratis licht, gratis zonnewarmte, een maximale verbinding met de tuin. Maar glas heeft ook nadelen: de kans op oververhitting in de zomer is reëel. De lucht wordt zeer droog en het wordt binnen haast onleefbaar. De logische stap naar een aangename en energiezuinige woning is naast voldoende ventileren ook zorgen voor een goede zonwering. Een basiszonwering is zelfs relatief goedkoop en flexibel. Je kan kiezen uit screens, knikarmschermen, binnenzonwering of rolluiken. Die kan je ook gemakkelijk installeren, ook al heb je een oudere woning. Als je wil investeren in een degelijk systeem, opteer dan eerder voor een buitenzonwering: die houdt twee keer meer warmte en zon tegen dan een binnenzonwering.

a. Buitenzonwering

Screens, vervaardigd uit een synthetisch gaasdoek, houden tot 90 % van de zonnewarmte tegen. Via een geleidingssysteem op het raam worden ze op hun plaats gehouden. Nog een voordeel: insecten krijgen geen kans om binnen te komen. Screens kunnen worden uitgerust met een sensor: als de zon binnenkomt, sluiten ze.

Knikarmschermen zijn gemaakt uit een stevig zeildoek. Ze worden handmatig of elektrisch bediend. Dit zorgt voor meer comfort en gebruiksgemak.

Schermen kunnen uitgerust worden met sensoren en reageren op de kleinste weersverandering: als er te veel wind staat, gaat het scherm dicht. Bij te veel zon, gaat het scherm open.

Zonweringslamellen kunnen horizontaal, verticaal of hellend geplaatst worden. Door de stand van de aluminium lamellen bepaal je zelf hoeveel zon er binnenkomt. Stevige verticaal geplaatste lamellen kunnen ook als afscherming van het terras gebruikt worden. Het kan gaan om vaste lamellen (bv. profielen in de vorm van een vliegtuigvleugel) of om elektrisch bediende lamellen, die niet alleen de temperatuur in huis onder controle houden, maar ook de intensiteit van het invallende zonlicht.

Zeilsculpturen bieden naast de bescherming tegen zon en regen ook een fraai zicht. Voorwaarde is wel dat je over een voldoende groot terras of grote tuin beschikt. Het gaat hier om een vaste constructie die in de grond verankerd zit (fundering nodig!) of aan een buitenmuur wordt bevestigd. Het zeil kan in de winter eventueel opgeborgen worden maar je kan het niet zo maar eventjes dichtvouwen als er bijvoorbeeld geen zon is.

Rolluiken hebben veel voordelen: ze zijn geschikt als zonwering en bieden een extra veiligheid tegen inbrekers en ze houden de koude tegen in de winter. Het grote nadeel is dat ze een donkere leefruimte creëren.

Mobiele zonneschermen zijn flexibel en handig, want je plaatst ze waar je maar wil: op het terras of ergens in de tuin. Ze bieden op die plaats wel voldoende bescherming maar zullen nooit de hitte in huis wegnemen. En gaat het hard waaien, dan doe je ze best dicht.

Zonwerende beglazing is een helder hoogrendementsglas met zonwerende eigenschappen. Die houdt 58 % van de invallende zonnewarmte tegen

b. Binnenzonwering

Binnenzonwering is veel minder efficiënt dan buitenzonwering. Omdat de zonnestralen en dus ook de warmte al binnen zit, is het veel moeilijker om die warmte weer buiten te krijgen. Als binnenzonwering kan je kiezen uit screens, rol-, vouw-, paneel- of gewone gordijnen in een zware stof en lamellen.

Wèl efficiënt is glasfolie, een zonwerende element dat rechtstreeks en op de binnenzijde van het raam (glas) wordt aangebracht. De zonnewarmte wordt tegengehouden en er komt toch voldoende daglicht binnen. De dunne metaallaag van de glasfolie weerkaatst grotendeels het infrarood en uv- licht en vermindert ook sterk de verkleuring van gordijnen en meubels.

c. Een warmteserre: een verhaal apart

Met een warmteserre of een veranda wil je ongetwijfeld een extra ruimte creëren, die verbonden is met het buitengebeuren. Zo'n plaats heeft veel licht, is vaak op het zuiden gericht en krijgt veel zon binnen. Allemaal mooi in het tussenseizoen en de winter, maar in de zomer kan dit makkelijk te veel van het goede worden.

En toch zijn de voordelen niet te onderschatten. Zo'n serre of veranda kan een enorme opslagplaats zijn van gratis warmte (warmtebuffer). In veel laagenergiewoningen en passiefhuizen bouwt men een warmteserre tegen de zuidgevel aan. Deze ruimte is verbonden met de rest van de leefruimte maar kan ook afgesloten worden met deuren. Heb je extra warmte nodig, dan gaan de deuren open. Is de serre te kil (op een sombere dag bijvoorbeeld), dan gaan de binnendeuren dicht.

Op zonnige winterdagen en in het tussenseizoen krijg je zo een opslag van gratis warmte en bespaar je energie.

Dat zo'n serre of veranda een goed werkend ventilatiesysteem en een goede zonwering nodig heeft, staat buiten kijf. Want naast de verticale glaspartijen heb je in een serre ook schuine glasstroken. En net die zorgen voor veel extra warmte.

Voor een goed energierendement en veel genot van zo'n warmteserre of een veranda moet je letten op:

Een luchtdichte afwerking van de ruimte, hoogrendementsglas, schrijnwerk van zeer goede kwaliteit, een goede isolatie van eventuele buitenmuren en de vloer.

Zonwerende beglazing en/of een buitenzonwering.

Een ventilatiesysteem waarin de warme lucht bovenaan weg kan (via dakramen of mechanische ventilatie bijvoorbeeld) en onderaan verse en frisse lucht binnenkomt.

Energieprestatieregelgeving over zonwering en ventilatie

Wie wil bouwen of verbouwen, moet ook rekening houden met de energieprestatieregelgeving rond zonwering en ventilatie.

Ventilatie

In elke woning moet minstens een ventilatiesysteem aanwezig zijn dat ventilatielucht verzekert om een gezonde binnenomgeving te waarborgen. Je bent wel vrij in de keuze van het systeem. Maar de invloed van een energiezuinig systeem (vb energiezuinige ventilatoren en warmteterugwinning) worden in rekening gebracht in het E-peil (energiepeil).

Zonwering

Voor de berekening van het E-peil (dit is het energiepeil van de woning: hoe lager dit cijfer, hoe energiezuiniger de woning is) wordt zowel de kans op oververhitting (is er een zonweringssysteem aanwezig en hoe efficiënt is het?) als het gebruik van de nuttige zonnewarmte in rekening gebracht. Kortom: het E-peil van de woning wordt zeker hoger als er geen zonwering aanwezig is en/of als je de zonnewarmte niet gebruikt.

Premie voor zonweringssysteem

Bouwers en verbouwers die een zonweringssysteem laten installeren kunnen sinds 1 januari 2007 een premie krijgen:

Vlaanderen

10 euro per m2 glasoppervlakte met zonwering met maximum 50 % van het factuurbedrag

het gaat enkel om buitenzonwering en alleen voor nieuwe installaties

de premie geldt ook enkel voor ramen gericht naar het zuiden, zuidoosten of zuidwesten

de werken moeten worden uitgevoerd door een erkend installateur

info via: www.eandis.be of via www.energiesparen.be

Brussels Hoofdstedelijk Gewest

20 % van het factuurbedrag met een maximum van 400 euro

het moet gaan om buitenzonwering en een nieuwe installatie

ramen gericht op zuiden, zuidoosten of zuidwesten

werken uitgevoerd door een erkend installateur

info via: www.ibgebim.be

Wallonië

nog geen specifieke premie voor zonwering.

premie voor vervangen van beglazing: 25 euro per geplaatste m2. Maximaal wordt per jaar en per woning 1.000 euro toegekend. Dubbele beglazing (eventueel zonwerend glas) moet in de plaats komen van enkelvoudige beglazing én een hoog rendement garanderen (globale transmissiecoëfficiënt, Umax of kmax, lager of gelijk aan 2 W/m2K). Meer info op: http://energie.wallonie.be

Tekst: Chantal Verrecas

Ik ga Bouwen & Renoveren

Extra

Wist je dat...

9 Belgen op 10 wonen in slecht geventileerde woningen?

onze binnenlucht twee keer vuiler is dan de buitenlucht?

Lees meer over:

Postcode

Onze partners