Airco en ventilatoren: tips en prijzen

30/08/08 om 16:40 - Bijgewerkt om 16:40

Bron: Ik Ga Bouwen

Een ventilator of een kleine airco-installatie kunnen zorgen voor een beetje koelte op warme zomerdagen.

Airco en ventilatoren: tips en prijzen

Bij nieuwbouw en grote verbouwing is verluchting of ventilatie tegenwoordig verplicht. Maar als de zon echt zijn best doet, dan is een ventilator of een bijkomende koeling best handig en nuttig.

De beste koeling is natuurlijk de koeling die je niet nodig hebt. Of anders gezegd, je kan vermijden dat overbodige zonnewarmte in je woning komt door een aangepaste afscherming met (buiten)stores of rolluiken die al of niet automatisch werken (zie 'Ramen: bondgenoten van de zon?' op pag. 90). Soms krijgen we echter te maken met langdurige warmte- of hitteperiodes, en raakt de woning toch volledig opgewarmd. Een ventilator of een kleine koelinstallatie kan dan zorgen voor een beetje koelte.

Ventilator

De ventilator doet de lucht bewegen en daardoor krijg je een fris windje. De lucht die langs je lichaam stroomt, neemt dan overbodige lichaamswarmte sneller weg waardoor je lichaam iets afkoelt en je de warmte beter kan verdragen. Een ventilator doet de temperatuur van de lucht echter niet dalen, en daarin zit het verschil met een airco.

Er bestaan heel wat verschillende ventilatoren en heel wat prijsklassen:

een tafelventilator (vanaf +/- 25 euro);

een vloerventilator of een vloerventilator op voet (vanaf +/- 100 euro);

een kolomventilator (vanaf +/- 70 euro).

Al deze toestellen hebben varianten: van eenvoudige modellen tot toestellen met verschillende snelheden en met een oscillerende beweging (de ventilator gaat van links naar rechts en terug) waardoor hij een groter gebied bestrijkt. De installatie van een dergelijke ventilator vereist geen kennis: gewoon de stekker in het stopcontact en klaar is kees. Lees wel de veiligheidsvoorschriften!

Tip: geef de voorkeur aan ventilatoren die een omkadering van zeer fijn gaas hebben zodat zelfs kleine kindervingertjes niet tot in de sneldraaiende ventilatorbladen kunnen komen.

Plafondventilator

Een plafondventilator roept de sfeer op van vakantie in een tropische omgeving. Traag wentelende wieken die de lucht zachtjes doen bewegen. Met de snelheidsregelaar kan je de intensiteit van de bries regelen. Sommige modellen hebben een omkeerfunctie: ze kunnen in de winter de warme lucht die zich tegen het plafond ophoopt, naar beneden duwen. Dat kan in zeer hoge kamers (3 m en meer) nuttig zijn.

Sommige plafondventilatoren zijn uitgerust met lampen. Je kan dus een centrale lamp vervangen door een dergelijk exemplaar. Eén belangrijke voorwaarde voor je aan de installatie begint: de hoogte tussen ventilator en bodem moet minstens 2,30 m bedragen, om te vermijden dat je je handen of (erger) je hoofd zou stoten aan de ventilator!

Werkwijze:

Sluit de elektrische stroom af aan het verdeelbord en controleer voor alle zekerheid of de lamp wel degelijk spanningsvrij is.

Demonteer de lamp en de lamphouder (soms met schroeven vastgezet aan het plafond, soms opgehangen aan een metalen beugeltje).

Nu kan je de elektrische draden zien die uit het plafond komen en die via een verbindingsklemmetje verbonden zijn met de draden die naar de lamp gaan. De geel-groene draad is de aarding. De andere twee zijn meestal één blauwe en één rode. De kleuren hebben hier echter weinig belang.

Maak deze drie draden (die uit het plafond komen) los en verwijder de lamp.

De plafondventilator wordt meestal aan een metalen haakje opgehangen (zie bijgeleverde handleiding). Was de lamp geschroefd, dan zal je het (bijgeleverde) ophangmateriaal aan het plafond moeten vastmaken.

Sommige modellen zijn voorzien van een ophangbuis: je kan de lengte hiervan aanpassen met behulp van een ijzerzaagje.

Sluit nu de drie draden (uit het plafond) aan. De enige draad waarmee je moet oppassen, is de aardingsdraad (geel-groen van kleur). Die sluit je aan op de schroef met vermelding "aarding", of met het coresponderende symbool . De twee overblijvende draden sluit je aan op de resterende aansluitpunten.

Elektriciteit weer aanzetten en testen op goede werking.

Prijzen

Deze hangen af van het model (metalen, houten of andere bladen, het aantal ventilatiestanden, afstandsbediening, het al of niet aanwezig zijn van lampen en van het type lampen). Reken op een prijs tussen de 70 en de 150 euro.

Een verrijdbare airco

Van zodra er een tijdje hoge temperaturen genoteerd worden, zie je de reclame ervan overal opduiken: de eenvoudig te bedienen en verrijdbare aircotoestellen. Vooral in oudere appartementen in de stad kan in die periode de temperatuur flink oplopen en wordt het daar nachtelijk zweten tussen klamme lakens. Voor zo'n 300 euro heb je al een airco die een kleine kamer van ca. 45 m3 kan koelen (naargelang van het koelvermogen zal dat volume oplopen). En dat maakt deze toestellen erg aantrekkelijk.

Hoe werkt het?

Een airco werkt als een frigo: de warmte die in de frigo zit, wordt eruit gehaald via een systeem van compressie en verdamping van een koelvloeistof. Bij het verdampen van die vloeistof wordt warmte opgenomen die vervolgens aan de achterkant van de frigo vrijkomt.

De mobiele airco werkt op hetzelfde principe. De lucht in de kamer wordt afgekoeld en de vrijkomende warmte moet nu naar buiten worden afgevoerd. Meestal gebeurt dat met een soepele slang die uit het raam wordt gehangen. Sommige modellen zijn van het split-type, waarbij de koelunit binnenskamers geplaatst wordt en de compressorunit buiten. De verbinding tussen de twee gebeurt meestal met soepele slangen die via het open raam naar buiten hangen.

Hier zit het addertje onder het gras: het openstaande raam laat ook warmte binnen! Heb je een schuifraam, dan kan je bijvoorbeeld een plank op maat (laten) zagen die je in de kier plaatst. In de plank maak je een gat waar de afvoerslang doorheen gaat. Op die manier beperk je het verlies aan gekoelde lucht.

Verder is de installatie van het plug&playtype: stekker in het stopcontact, regelen van de gewenste temperatuur en schakelaar op ON zetten.

Opgelet

Koude lucht kan minder vocht (water) bevatten dan warme lucht. Koel je dus de lucht, dan krijg je condenswater in het toestel op de koudste plaats (zoals de condensdruppels op een koud glas frisdrank in de zomer). Dit water wordt afgevoerd en de houder moet regelmatig geledigd worden.

Sommige mobiele airco's gebruiken water om de koeling te bevorderen. Je dient dan regelmatig water toe te voegen aan het systeem. Het grondig lezen van de gebruiksaanwijzing is zeker geen overbodige luxe. Alle types airco vragen ook regelmatig onderhoud (bijvoorbeeld van de filter). Soms kan je dit zelf, maar sommige modellen vragen de tussenkomst van een technicus.

Nadeel van de mobiele airco's is het geluidsniveau. Gebruik in een slaapkamer is bijna niet mogelijk. De mobiele split-airco doet het op dat vlak beter.

Een vaste airco

Hierbij wordt meestal gekozen voor een airco van het split-type, wat inhoudt dat het koelgedeelte in de af te koelen kamer staat en dat het compressiegedeelte (dat warmte afgeeft) buiten staat. Deze toestellen laat je best plaatsen door een vakman.

Tekst: Jef Sels

Ik ga Bouwen & Renoveren 07/2008

Extra Energiebewust met energielabels

Airco's werken met (dure) elektrische energie. Ze geven een verhoogd comfort maar tegen een relatief hoge prijs. Airconditioners zijn sinds enkele jaren voorzien van het energielabel. Die wettelijke verplichting is een gevolg van de maatregelen die de Europese Unie heeft genomen om het energiegebruik te beperken. Met het energielabel ziet de consument in één oogopslag hoe energiezuinig een apparaat is in vergelijking met andere. Een apparaat met een A-label is het zuinigst met energie, een G-labelapparaat het minst zuinig.

De volledige tekst van de Europese richtlijn vind je op www.energielabel.nl/download/Airco-Directive-2002-31-EC.pdf

Opgelet: niet alle airco's hebben hetzelfde koelvermogen. Dit koelvermogen wordt soms aangegeven in kWh, in Btu (British thermal unit) ... Het makkelijkst is echter wanneer aangegeven wordt wat het maximale kamervolume (in m3) mag zijn voor de koelcapaciteit van het apparaat.

Enkele omzettingswaarden: 1000 kJ (kilojoule) = 0.28 kWh (kilowattuur) = 947.81 Btu

Airco en geluidsoverlast

Split-airco's hebben het compressorgedeelte buiten staan. Duurdere vaste airco's werken dikwijls met minder lawaaierige compressoren. Afhankelijk van het geluidsniveau kan dit op sommige plaatsen verboden zijn om geluidsoverlast voor de buren te vermijden. Vooraleer te beslissen om een airco te installeren, informeer je daarom best bij de fabrikant of installateur naar het geluidsniveau van de installatie en vraag je de gemeente naar de voorschriften op het vlak van geluidsoverlast in jouw buurt.

Postcode

Onze partners